Татар ир-ат исемнәре (Татарские мужские имена) — В

 

ТАТАР ИР-АТ ИСЕМНӘРЕ
Татарча язылышы, кайсы тел сүзе булуы Исемнең мәгънәсе, нәрсә аңлатуы Русча язылышы
В
ВАГЫЙЗЬ (г.) Вәгазьләүче; әхлак өйрәтүче, үгетләүче, өндәүче; сөйләүче. ВАГИЗ
ВАГЫЙЗЬҖАН (г.-ф.) Вагыйзь (к) + җан. ВАГИЗДЖАН
ВАДЫЙК (г.) Пайчы; өлеш, пай кертүче. ВАДИК
ВАЗЫЙХ (г.) Ачык, анык, билгеле; ачык итеп аңлатучы. Төрдәше: Вәзих. ВАЗИХ
ВАИЗ (г.) Вәгазьләүче, үгет-нәсыйхәт бирүче; оратор. ВАИЗ
ВАИС (г.) Бүре баласы. Чаг.: Бүлтерек. Төрдәше: Вайс. Ваисов, Вайсов фамилияләрендә сакланган. ВАИС
ВАККАС (г.; й. ис.) Тозак. Гаиләдә балалар бер-бер артлы үлеп торса, яңа туган ир баланың үлемен туктатырга, үлемне «тозакка алырга» теләп кушылган. Синонимнары: Дамил, Тозак. ВАККАС
ВАКЫЙФ (г.) 1. Хәбәрдар; белемле, акыллы. 2. Аңлаучы, белүче, эшнең төбенә төшенүче. ВАКИФ
ВАМИКЪ (г.) Яратучы, сөюче. ВАМИК
ВАРИС (г.) Әтисе үлгәннән соң мираска хуҗа булучы; мирас иясе, варис. Д. в.: Вәрис. ВАРИС
ВАСИ (г.) 1. Ятимнәрне тәрбияләүче; васыятьне үтәүче (имам Гали эпитеты). 2. Барсын да эченә алучы (Аллаһының эпитеты). Төрдәше: Вәси. ВАСИ
ВАСИГЪ (г.) Киң, иркен; киң күңелле. Мул нигъмәтле, һәр урынга җитешле. Аллаһының эпитеты. ВАСИГ
ВАСИКЪ (г.) Ышанучы, инанучы. ВАСИК
ВАССАФ (г.) Мактый торган, мактаучы. ВАССАФ
ВАСФИ (г.) Исем компоненты. Мактап сөйләүче. Д. в.: Вәсфи. ВАСФИ
ВАСФИУЛЛА (г.) Аллаһыны мактап сөйләүче. ВАСФИУЛЛА
ВАСЫЙЛ ~ ВАСИЛ (г.) 1. Теләккә ирешүче. 2. Аллаһыга якынайган. ВАСИЛЬ
ВАСЫЙМ (г.) к. Вәсим. ВАСИМ
ВАСЫЙТ (г.; й. ис.) Уртадагы, уртанчы (бала). ВАСИТ
ВАСЫЙФ (г.) 1. Сыйфатлаучы, сурәтләүче, сөйләп бирүче. 2. Мактаучы. Төрдәше: Васиф. ВАСИФ
ВАСЫЙФУЛЛА (г.) Аллаһыны мактаучы. ВАСИФУЛЛА
ВАТАН (г.) Ватан, туган ил; туган-үскән җир. ВАТАН
ВАТАНДАР (г.-ф.;неол.) Ватанчы, ватанны яратучы, патриот, ватанпәрвәр. ВАТАНДАР
ВАФА (г.) Исем компоненты. 1. Тугрылык. 2. Вәгъдәне, биргән сүзне үтәү. 3. Тотнаклылык. ВАФА
ВАФИ (г.) Исем компоненты. 1. Сүзендә торучы; тугры, тотнаклы. 2. Ихлас күңелле. ВАФИ
ВАФИР (г.) Бай, киң күңелле. ВАФИР
ВАФИУЛЛА (г.) Аллаһының ышанычлы, сүзендә торучы, вәгъдәле кешесе. ВАФИУЛЛА
ВАХИТ (г.) Исем компоненты. Бердәнбер; беренче (бала). ВАХИТ
ВАХИТҖАН (г.-ф.) Бердәнбер җан (бала). ВАХИТДЖАН
ВАҖИП (г.) Тиешле, бик кирәкле. Төрдәше: Вәҗип. ВАЗИП
ВАҺАП (г.) Бар булган нәрсәне бирүче, бүләк итүче. (Аллаһының эпитеты). ВАГАП
ВАҺИП (г.) Исем компоненты. Бүләк; бүләк бирүче. ВАГИП
ВЕРГАЗ (бор. ир.) Көч, куәт. Татар-мишәрләрдә Вергазов фамилиясендә сакланган. ВЕРГАЗ
ВИЛ ~ ВИЛЬ (р.; неол.) Владимир Ильич Ленин исеме, отчествосы һәм фамилиясенең баш хәрефләреннән гыйбарәт кыскартылган кушма исем. ВИЛЬ
ВИЛДАН (г.; дини) Исем компо­ненты. 1. Ир балалар; угыллар (күп.). 2. Оҗмах хезмәтчесе. ВИЛЬДАН
ВИЛДАНША (г.-ф.) Вилдан (к.) + шаһ (к.). ВИЛЬДАНША
ВИЛЕН (р.; неол.) Владимир Ильич Ленин исеме, отчествосы һәм фамилиясеннән кыскартылып ясалган. ВИЛЕН
ВИЛНУР (р.-г.; неол.) «Владимир Ильич Ленин нуры» сүзләреннән кыскартылып ясалган. ВИЛЬНУР
ВИЛОР (р. ; неол.) «Владимир Ильич Ленин — организатор революции» лозунгысын кыскарту юлы белән ясалган. ВИЛОР
ВИЛСОР (р.; неол.) «Владимир Ильич Ленин—создатель Октябрьской революции» лозунгысын кыскартып ясалган. Д. в.: Вилсур. ВИЛЬСОР
ВИЛЮР (р.; неол.) «Владимир Ильич любит рабочих» тәгъбирен кыскартып ясалган. ВИЛЮР
ВЛАДЛЕН (р.; неол.) Владимир Ленин исем-фамилиясеннән кыскартылып ясалган. ВЛАДЛЕН
ВӘДИГЪ (г.) Исем компоненты. 1. Басынкы, гади, тыйнак. 2. Әма­нәт. ВАДИГ
ВӘДИГУЛЛА (г.) Аллаһының әдәпле, сабыр кешесе. ВАДИГУЛЛА
ВӘДИГЫТДИН (г.) Диннең әдәпле, тыйнак кешесе. ВАДИГЕТДИН ~ ВАДИГУТДИН
ВӘДҮТ (г.) Яратучы, сөеп-яратып торучы. ВАДУТ
ВӘЗИГЪ (г.) Җайлаучы, көйләүче, төзәтүче. ВАЗИГ
ВӘЗИР (г.) Министр, вәзир. ВАЗИР
ВӘКИЛ (г.) Вәкаләтле, һәр изге эшне һәм гамәлне тапшырган лаеклы зат. Аллаһының эпитеты. ВАКИЛ
ВӘЛИ (г.) Исем компоненты. 1. Ия, хуҗа; яклаучы. 2. Әүлия, изге. 3. Аллаһыга якын дус. 4. Хакимлек итүче һәм яхшы бәндәләрнең дусты. Аллаһының эпитеты. Д. в.: Вәликәй, Вәлиша, Вәләк, Вәлүк. ВАЛИ
ВӘЛИД ~ ВӘЛИТ (г.) 1. Ир бала. 2. Нәсел, токым. ВАЛИД ~ ВАЛИТ
ВӘЛИКӘРАМ (г.) Вәли (к.) + Кәрам (к.). ВАЛИКАРАМ
ВӘЛИМ (г.) 1. Кунак. 2. Күңелле мәҗлес, туй. ВАЛИМ
ВӘЛИМОРАТ (г.) Вәли (к.) + Морат (к.). ВАЛИМУРАТ
ВӘЛИМОРЗА (г,ф.) Вәли (к.) + Морза (к.). Чаг.: Морзавәли. ВАЛИМУРЗА
ВӘЛИМУЛЛА (г.) Вәли (к.) + Мулла (к.). ВАЛИМУЛЛА
ВӘЛИМӘРДӘН (г.-ф.) Вәли (к.) + Мәрдән (к.). ВАЛИМАРДАН
ВӘЛИМӨХӘММӘТ (г.) Вәли (к.) + Мөхәммәт (к.). Изге Мөхәммәт. Чаг.: Мөхәммәтвәли. ВАЛИМУХАММЕТ
ВӘЛИНУР (г.) Вәли (к.)+ Нур (к.). Чаг.: Нурвәли. ВАЛИНУР
ВӘЛИРАХМАН (г.) Вәли (к.) + Рахман (к.). ВАЛИРАХМАН
ВӘЛИРӘСҮЛ (г.) Вәли (к.) + Рәсүл (к.). ВАЛИРАСУЛ
ВӘЛИРӘХИМ (г.) Вәли (к.) + Рәхим (к.). ВАЛИРАХИМ
ВӘЛИУЛЛА (г.) Аллаһының дусты. Гали хәлифә эпитетларыннан берсе. ВАЛИУЛЛА
ВӘЛИХАН (г.-төр.-т.) Вәли (к) + хан (к.). ВАЛИХАН
ВӘЛИХУҖА (г.-ф.) Вәли (к.) +Хуҗа (к.). ВАЛИХУЗЯ
ВӘЛИША (г.-ф.) Вәли (к) + шаһ (к.). Чаг.: Шаһвәли. Д. в.: Вәлиш. ВАЛИША
ВӘЛИЯР (г.-ф.) Вәли (к.) + яр (дус, иптәш). ВАЛИЯР
ВӘЛИӘКБӘР (г.) Вәли (к.) + Әкбәр (к.). ВАЛИАКБЕР
ВӘЛИӘКРӘМ (г.) Вәли (к.) + Әкрәм (к.). ВАЛИАКРАМ
ВӘЛИӘМИН (г.) Вәли (к) + Әмин (к.). ВАЛИАМИН
ВӘЛИӘХМӘТ (г.) Вәли (к.) + Әхмәт (к.). Чаг.: Әх­мәтвәли. ВАЛИАХМЕТ
ВӘЛИҖАН (г.-ф.) Вәли (к) + җан. ВАЛИДЖАН
ВӘРИД (г.) 1.Кан тамыры (вена). «Бала—ата- ананың каны» мәгънәсендә. 2. Роза чәчәге. ВАРИД
ВӘРӘКЪ (г.; бот.) Яшел яфрак. ВАРАК
ВӘСИЛ (г.) 1. Аерылмас дус. 2. Көтә белүче. 3. Чара, юл,әмәл. ВАСИЛЬ
ВӘСИМ (г.) Исем компоненты. Бик чибәр, сөйкемле, гүзәл; мөлаем. Төрдәше: Васыйм. ВАСИМ
ВӘСИМХАН (г.-төр.-т.) Күркәм, чибәр хан. ВАСИМХАН
ВӘСИМҖАН (г.-ф.) Гүзәл җан. ВАСИМДЖАН
ВӘСИФ (г.) Яшь егет, хезмәтче егет. ВАСИФ
ВӘСИЯТ (г.) 1. Васыять. 2. Әмер, боерык. ВАСИЯТ
ВӘҖИ (г.) Матур, гүзәл; күркәм йөзле. ВАЗИ
ВӘҖИТ (г.) Һәрвакыт ул бар. Аллаһының эпитеты. ВАЗИТ
ВӘҖИУЛЛА (г.) Аллаһының чибәр кешесе. ВАЗИУЛЛА
ВӘҖИӘХМӘТ ~ ВӘҖИҺӘХМӘТ (г.) Матур, чибәр Әхмәт. ВАЗИАХМЕТ ~ ВАЗИХАХМЕТ
ВӘҖҺЕТДИН ~ ВӘҖЕТДИН) (г.) Дин йөзе. ВАЗХЕТДИН ~ ВАЗЕТДИН
ВӨҖДАН (г.) Намус(лы), вөҗданлы. ВУЖДАН
ВӨҖҮТ (г.) 1. Яшәеш, бар булу. 2. Күңел, рух. ВУДЖУД