Татар ир-ат исемнәре (Татарские мужские имена) — З

ТАТАР ИР-АТ ИСЕМНӘРЕ
Татарча язылышы, кайсы тел сүзе булуы Исемнең мәгънәсе, нәрсә аңлатуы Русча язылышы
З
ЗАДӘ (ф.) Угыл; аксөяк малае, патша улы; токым. Исем компоненты. ЗАДА
ЗАИД (г.) Артык, тиешеннән артып киткән; өстәлгән. ЗАИД
ЗАИМ (г.) Башлык, җитәкче. ЗАИМ
ЗАИР (г.) Күрешергә килүче; зиярәт кылучы. ЗАИР
ЗАЙГАМ (ф.) Арыслан; кыю. Синонимнары: Арслан, Газанфар, Хәйдәр, Шир, Әсәд. Бүләк. Синонимнары: Бүләк, Гата, Нәфил. ЗАЙГАМ
ЗАЙД (г.) Бүләк. Синонимнары: Бүләк, Гата, Нәфил. ЗАЙД
ЗАЙДУЛЛА (г.) Аллаһ бүләге (ир бала). ЗАЙДУЛЛА
ЗАЙЛАЛ (г.) Бөеклек. ЗАЙЛАЛ
ЗАКИР (г.) 1. Телгә алучы, искә алучы. 2. Аллаһыны мактап искә төшерүче, зекер әйтүче. Исем компоненты. ЗАКИР
ЗАКИРЕТДИН (г.) Динне хәтерендә тотучы. ЗАКИРЕТДИН
ЗАКИРУЛЛА (г.) Аллаһыны искә төшерүче, күңелдә тотучы. ЗАКИРУЛЛА
ЗАКИРХАН (г.-төр.-т.) Аллаһыга зекер әйтүче хан. ЗАКИРХАН
ЗАКИРҖАН (г.-ф.) Аллаһыга зекер әйтүче җан. ЗАКИРДЖАН
ЗАКУАН (г.) Үсмер бала; сәләтле үсмер. Төрдәше: Закван. ЗАКУАН
ЗАМАН (г.) Заман, чор, дәвер (кешесе); замана кешесе. ЗАМАН
ЗАМАНБӘК (г.-төр.-т.) Заман бәге. ЗАМАНБЕК
ЗАМАНИ (г.) Заманныкы. ЗАМАНИ
ЗАМАНКОТЛЫ (г.-төр.-т.) Бәхетле заман; заманның котлысы, бәхетлесе. Чаг.: Котлызаман. ЗАМАНКУТЛЫ
ЗАМИН (г.) Тәэмин итүче, гарант. ЗАМИН
ЗАМИР (г.) 1. Вөҗдан, вөҗданлы кеше. 2. Акыл; серлелек. Д. в.: Занир. ЗАМИР
ЗАРАФ (г.) 1. Тапкырлык. 2. Матурлык, нәзакәтлек. 3. Ягымлы сөйләүче, к. Зарраф. ЗАРАФ
ЗАРАФӘТ (г.) 1. Тапкырлык. 2. Сүздә, сөйләмдә ягымлылык, осталык. ЗАРАФАТ
ЗАРИГЪ (г.) Игенче, иген игүче. ЗАРИГ
ЗАРИФ (г.) 1. Ягымлы, нәзакатле, чибәр. 2. Ягымлы итеп сөйләүче. 3. Тапкыр, үткен телле, чәчән. Исем компоненты. ЗАРИФ
ЗАРИФЕТДИН (г.) Диннең чибәр, ягымлы кешесе. ЗАРИФЕТДИН
ЗАРИФУЛЛА (г.) Аллаһының чибәр, ягымлы бәндәсе. ЗАРИФУЛЛА
ЗАРИФХАН (г.-төр.-т.) Зариф (к.) + хан (к.). ЗАРИФХАН
ЗАРИФҖАН (г.-ф.) Зариф (к.) + җан. ЗАРИФДЖАН
ЗАРРАФ (г.) Матур сөйләүче, тапкыр сүзле. к. Зараф. Д. в.: Зарай, Заркай, Зарка. ЗАРРАФ
ЗАРРАФЕТДИН (г.) Диннең матур сөйләүчесе, ораторы. ЗАРРАФЕТДИН
ЗАРТДИН (ф.-г.) 1. Дин сарысы. 2. куч. Дин алтыны (кыйммәте). ЗАРТДИН
Зат (г.) Шәхес, башкалардан аерылып торучы. Исем компоненты. Зат
ЗАҺИД ~ ЗАҺИТ (г.) Изге, тәкъва; тыйнак; суфый, аскет. Исем компоненты. ЗАГИД ~ ЗАГИТ
ЗАҺИДАР (г.-ф.) Изгелек иясе. ЗАГИДАР
ЗАҺИДБАЙ (г.-төр.-т.) Заһид (к.) +бай (к.). ЗАГИДБАЙ
ЗАҺИДНУР ~ ЗАҺИТНУР (г.) Изге нур. Чаг.: Нурзаһит. Төрдәше: Заһинур. ЗАГИДНУР ~ ЗАГИТНУР
ЗАҺИДУЛЛА (г.) Аллаһының изге, тәкъва кешесе. Д. в.: Зайдук, Зайдаш, Зайук, Зайди. ЗАГИДУЛЛА
ЗАҺИДЬЯР (г.-ф.) Изге, тәкъва дус. Д. в.: Задияр. ЗАГИДЬЯР
ЗАҺИДҖАН (г.-ф.) Заһид (к.) + җан. ЗАГИДЖАН
ЗАҺИР (г.) 1. Күренекле (Аллаһының эпитеты). 2. Нур чәчеп, ялтырап торучы. 3. Чәчәк атучы, чибәр, матур. Исем компоненты. ЗАГИР
ЗАҺИРЕТДИН ~ ЗАҺРЕТДИН (г.) Дин нурын чәчүче. Д. в.: Зартдин, Заһир, Загри. ЗАГИРЕТДИН ~ ЗАГРЕТДИН
ЗАҺИРУЛЛА (г.) Аллаһының нур чәчеп торучы матур бәндәсе. ЗАГИРУЛЛА
ЗАҺИРҖАН (г.-ф.) Заһир (к.) + җан. ЗАГИРДЖАН
ЗИАДАТ (г.) Үскән, үрләгән. ЗИАДАТ
ЗИАДЕТДИН (г.) Диннең үсеше, алга барышы. ЗИАДЕТДИН
ЗИАФӘТ (г.) Кунакчыллык, ачык йөзлелек. ЗИАФАТ
ЗИБӘТ (ф.) Бизәкләр, зиннәтләр; матурлыклар. ЗИБАТ
ЗИЛМӘТ (г.) к. Зөлмәт. ЗИЛЬМАТ
ЗИННУР (г.) Нур иясе, нурлы; нур бизәк. ЗИННУР
ЗИННӘТ (г.) Бизәк, затлы, зиннәтле әйбер, гүзәллек; яхшылык. Исем компоненты. ЗИННАТ
ЗИННӘТНУР (г.) Зиннәтле нур. Чаг.: Нурзиннәт. ЗИННАТНУР
ЗИННӘТУЛЛА (г.) Аллаһының бизәге, зиннәте; Аллаһ аны чибәр, гүзәл итсен. ЗИННАТУЛЛА
ЗИННӘТХАН (г.-төр.-т.) Зиннәт (к.) + хан (к.). ЗИННАТХАН
ЗИННӘТХУҖА (г.-ф.) Зиннәт (к.) + Хуҗа. ЗИННАТХУЗЯ
ЗИННӘТША (г.-ф.) Зиннәт (к.) + шаһ (к.). ЗИННАТША
ЗИННӘТҖАН (г.-ф.) Зиннәт (к.) + җан. ЗИННАТДЖАН
ЗИРӘК (ф.) Үткен акыллы, зирәк. ЗИРЯК
ЗИЯД (г.) Үсү; арту, күбәю; көчәю; бүләк. Д. в.: Зият, Зияк, Зияз. Исем компоненты. ЗИЯД
ЗИЯДИХАН (г.-төр.-т.) Үсүче, көчәюче хан. ЗИЯДИХАН
ЗИЯДУЛЛА (г.) Аллаһ бүләге. ЗИЯДУЛЛА
ЗИЯР (г.) Хаҗ кылучы, зиярәт итүче. ЗИЯР
ЗИЯРЕТДИН (г.) Диннең хаҗ кылучысы, зиярәт итүчесе. ЗИЯРЕТДИН
ЗИҺАТ (г.) Пакьлек, сафлык. ЗИГАТ
ЗУФӨНҮН (г.) Фәннәр иясе. ЗУФУНУН
ЗЫЯ (г.) Яктылык, белем яктысы; балкыш. Исем компоненты. ЗЫЯ
ЗЫЯКАМАЛ (г.) Зыя (к.)+ Камал (к.) ЗИЯКАМАЛ
ЗЫЯЛ ~ ЗЫЯЛЫ (г.-төр.-т.) Аң-белемле. Төрдәше: Зиял. ЗИЯЛ ~ ЗИЯЛИ
ЗЫЯМӨХӘММӘТ (г.) Мөхәммәт нуры, яктысы. Д. в.: Зыямбәт. ЗИЯМУХАММЕТ
ЗЫЯТДИН (г.) Дин яктылыгы, дин нурын таратучы. Д. в.: Зыяз, Зыязи, Зыят, Зыяй, Зыякай, Зыяди. ЗИЯТДИН
ЗЫЯТУЛЛА (г.) Аллаһ яктылыгы; Аллаһ нуры. ЗИЯТУЛЛА
ЗЫЯФ ~ ЗЫЯФӘТ (г.) Кунакчыллык; ачык йөзле. ЗИЯФ ~ ЗИЯФАТ
ЗЫЯФЕТДИН (г.) Диннең ачык йөзлелеге. Д. в.: Зыяфтин. ЗИЯФЕТДИН
ЗЫЯХАН (г.-төр.-т.) Зыя (к.) + хан (к.). ЗИЯХАН
ЗЫЯӘХМӘТ ~ ЗЫЯХМӘТ (г.) Зыя (я.) + Әхмәт (к.). Чаг.: Әхмәтзыя. ЗИЯАХМЕТ ~ ЗИЯХМЕТ
ЗӘБИБ (г.) Йөзем; йөзем бөртеге, йөзем җимеше. ЗАБИБ
ЗӘБИЛ (г.) 1. Сөңге. 2. Шәм. ЗАБИЛЬ
ЗӘБИР (г.) Ныклы, көчле, куәтле. ЗАБИР
ЗӘБИРУЛЛА (г.) Аллаһының көчле, куәтле кешесе. ЗАБИРУЛЛА
ЗӘБИХ (г.) Корбан чалучы. ЗАБИХ
ЗӘБИХУЛЛА (г.) Аллаһыга корбан ителгән. ЗАБИХУЛЛА
ЗӘВИЛ (г.; геогр.) 1. Төшлек сызыгы (меридиан). 2. Көннең кичке ягы. Д. в.: Завил. ЗАВИЛЬ
ЗӘГЪФРАН ~ ЗӘГӘФУРАН (г.: бот.) 1. Шафран үләне. 2. Якут, асылташ. ЗАГФРАН ~ ЗАГАФУРАН
ЗӘЕТ (г.) Үсеп баручы; артыграк, зуррак, яхшырак. ЗАИТ
ЗӘЙ (төр.-т.; геогр.: неол.) Төрки телләрдә сай~зай~зәй сүзе «елга» төшенчәсен белдерә. Татарстанда Камага коючы Зәй елгасы атамасыннан алынган яңа исем. ЗАЙ
ЗӘЙДУЛЛА (г.) Аллаһ бүләге. ЗАЙДУЛЛА
ЗӘЙЛАЛ (г.) Аллаһ биргән өстәмә. ЗАЙЛАЛ
Зәйне ~ Зәйнел (г.) Бизәк. Исем компоненты. Зайне ~ Зайнель
ЗӘЙНЕГАЛИ (г.) Зәйне (к.) + Гали (к.). ЗАЙНЕГАЛИ
ЗӘЙНЕЛБӘШИР (г.) Зәйнел (к.) + Бәшир (к.). Сөендерүче бизәк. ЗАЙНЕЛЬБАШИР
ЗӘЙНЕЛГАБИДИН (г.) 1. Гыйбадәт кылучыларның иң шәбе, бизәге. 2. Рухани титул. Д. в.: Зәйни, Зәйнаш, Зәйнук. ЗАЙНЕЛЬГАБИДИН
ЗӘЙНЕЛГАЯН (г.) Зәйнел (к.) + Гаян (к.). Ап-ачык бизәк. ЗАЙНЕЛЬГАЯН
ЗӘЙНЕЛГОЛҮМ (г.) Гыйлемнәр бизәге. ЗАЙНЕЛЬГОЛЮМ
ЗӘЙНЕЛИСЛАМ (г.) Ислам бизәге. ЗАЙНЕЛЬИСЛАМ
ЗӘЙНЕНУР (г.) Нур бизәге; нурлы бизәк. Д. в.: Зәйнур. . ЗАЙНЕНУР
ЗӘЙНЕТДИН (г.) Дин бизәге; дин камиллеге. ЗАЙНЕТДИН
ЗӘЙНИ (г.) Бизәкле; бизәлгән. ЗАЙНИ
ЗӘЙНИБӘШИР (г.) Зәйни (к.) + Бәшир (к.). Бизәкле, бизәлгән кеше. ЗАЙНИБАШИР
ЗӘЙНУЛЛА (г.) Аллаһ бизәге. Д. в.: Зәйнул, Зәйни, Зәйнәш, Зәйнәк, Зәйнук, Зәйнак, Зәйнал. ЗАЙНУЛЛА
ЗӘЙНӘГЫТДИН (г.) Дин бизәге. ЗАЙНАГЫТДИН
ЗӘЙСУР ~ ЗӘЙНЕЛСУР (г.) Бизәкле быргы. ЗАЙСУР ~ ЗАЙНЕЛЬСУР
ЗӘЙФӘР ~ ЗӘЙНЕЛФӘР (г.) Зиннәт иясе. ЗАЙФАР ~ ЗАЙНЕЛЬФАР
ЗӘЙТҮН (г.; бот.) Зәйтүн агачы, гөле. ЗАЙТУН
ЗӘКИ (г.) 1. Зирәк, үткен, сәләтле. 2. Пакь, саф. Исем компоненты. ЗАКИ
ЗӘКИЕТДИН (г.) Диннең зирәк, сәләтле кешесе. ЗАКИЕТДИН
ЗӘКИУЛЛА (г.) Аллаһының зирәк, сәләтле кешесе. ЗАКИУЛЛА
ЗӘКИХАН (г.-төр.-т.) Зирәк хан. ЗАКИХАН
ЗӘКИҖАН (г.-ф.) Зирәк җан. ЗАКИДЖАН
ЗӘКӘРИЯ (бор. яһ.-г.) 1. Аллаһыны хәтерләүче. 2. Чын ир-егет. Русларда — Захар, Захария, инглизләрдә—Закари, Закарийа, немецларда — Цахариас, шведларда—Сахариас. ЗАКАРИЯ
ЗӘМИЛ (г.) Дус, иптәш, коллега. ЗАМИЛЬ
ЗӘМИН (ф.) Җир, туфрак; җирлек, нигез. Зәмин исеменең кыскартылган фонетик варианты: Зәм. Шуннан Замов фамилиясе ясалган. ЗАМИН
Зәр (ф.) Алтын. Исем компоненты. Зар
ЗӘРМӨХӘММӘТ (ф.-г.) Алтын Мөхәммәт. ЗАРМУХАММЕТ
ЗӘРӘФӘТ (г.) Нәфислек, гүзәллек. ЗАРАФАТ
ЗӘФӘР (г.) Җиңүче, теләгенә ирешүче. ЗАФАР
ЗӘХРАФ (г.) Бизәк; орнамент. ЗАХРАФ
ЗӘҮКАТ (г.) 1. Зәвыклар. 2. Ләззәтләр (күп.). ЗАУКАТ
ЗӘҮКЪ (г.) Зәвык, тәм, татым. Төрдәше: Зәвык. ЗАУК
ЗӘҮКЪҖАН (г.-ф.) Зәүкъ җан; татлы җан. ЗАУКДЖАН
ЗӘҺӘБ (г.) Алтын, алтынлы. ЗАГАБ
ЗӘҺИ (г.) Ялтырап торган, ачык. ЗАГИ
ЗӨБӘЕР (г.) Көчле; акыллы. ЗУБАИР
ЗӨБӘЙДУЛЛА (г.) Аллаһ бүләге. ЗУБАЙДУЛЛА
Зөл (г.) «Иясе» мәгънәсен белдерә. Исем компоненты. Зуль
ЗӨЛАЛ (ф.) Саф, чиста, үтә күренмәле; тонык су. ЗУЛАЛЬ
ЗӨЛКАДАР (г.) Бәхетле. ЗУЛЬКАДАР
ЗӨЛКАРНАЙ (г.) Куш мөгезле. Александр Македонскийның Көнчыгыштагы кушаматы (Искәндәр Зөлкарнаен), к. Искәндәр. Д. в.: Зөлкар, Карнай. ЗУЛЬКАРНАЙ
ЗӨЛКИРАМ (г.) Дан, хөрмәт-кадер иясе. ЗУЛЬКИРАМ
ЗӨЛКӘБИР (г.) Мәһабәт гәүдәле. Төз, зур гәүдәле. ЗУЛЬКАБИР
ЗӨЛКӘРАМ (г.) Юмартлык, изгелек иясе. ЗУЛЬКАРАМ
ЗӨЛКӘРИМ (г.) Юмартлык, рәхимлек иясе. ЗУЛЬКАРИМ
ЗӨЛКӘФИЛ (г.) Ышаныч иясе. ЗУЛЬКАФИЛЬ
ЗӨЛМӘТ (г.; й. ис.) Бик караңгы төн, караңгылык. Караңгы төн үзәгендә туган балаларга кушканнар. ЗУЛЬМАТ
ЗӨЛФИР (г.) 1. Өстенлек, артыклык иясе. 2. Бөтеркә чәчле, бөдрә чәчле. ЗУЛЬФИР
ЗӨЛФУЛЛА (г.) Аллаһының кодрәте, көче. ЗУЛЬФУЛЛА
ЗӨЛФӘР (г.) 1. Кайнар темпераментлы. 2. Ореол иясе. ЗУЛЬФАР
ЗӨЛФӘРД (г.) Бердәнбер; ялгызлык иясе. ЗУЛЬФАРД
ЗӨЛФӘРИТ (г.) Зөл (к.) + Фәрит (к.). Тиңдәшсезлек иясе. ЗУЛЬФАРИТ
ЗӨЛФӘТ (г.) 1. Бөдрә чәчле. 2. Мәхәббәт иясе. Д. в.: Дөлфәт. ЗУЛЬФАТ
ЗӨЛФӘКАР (г.; леген.) Умырткасы бар. Гали хәлифәнең хикмәтле кылычының исеме. ЗУЛЬФАКАР
ЗӨЛХӘБИР (г.) Хәбәр бирүче; күп белүче, хәбәрдар. ЗУЛЬХАБИР
ЗӨННАР (г.) Билбау. ЗУННАР
ЗӨННӘВАЛ (г.) Бүләк иясе; бүләк итеп бирүче. ЗУННАВАЛ
ЗӨННҮН (г.) Зур балык (кит балыгы) иясе. (Йосыф пәйгамбәр кушаматы). ЗУННУН
ЗӨФӘР (г.) Җиңүче, теләгенә ирешүче. Синонимы: Мансур. ЗУФАР
ЗӨФӘРҖАН (г.-ф.) Зөфәр (к.) + җан. Җиңүче җан, теләгенә ирешүче кеше. ЗУФАРДЖАН
ЗӨХӘЕР (г.) Ялтырый торган; күч. менә дигән, иң шәп. ЗУХАИР
ЗӨХӘЛ (г.; астр.) Сатурн планетасы. ЗУХАЛЬ
ЗӨҺДЕЛГАЯН (г.) Ачык тәкъвалык, суфилык. Д. в.: Зөһди, Зөһед. ЗУХДЕЛЬГАЯН