Татар ир-ат исемнәре (Татарские мужские имена) — Ә

ТАТАР ИР-АТ ИСЕМНӘРЕ
Татарча язылышы, кайсы тел сүзе булуы Исемнең мәгънәсе, нәрсә аңлатуы Русча язылышы
Ә
ӘБАБИЛ (г.; зоол.) Яр карлыгачы, керәшә. Әбабилов (Абабилов), Бабилов фамилияләрендә сакланган. Д. в.: Бәбил. АБАБИЛЬ
Әбел (г.) Гарәп телендә «ата, әти, әткәй, бала атасы; төп иясе, нәкъ иясе» мәгънәләрен белдергән әб сүзе, әба,әби, әбу формаларын алып, кушаматларда (көнияләрдә, мәс. Әбугали— Гали атасы, Әбутаһир—Таһир атасы һ. б.) һәм аларга нигезләнгән байтак кына кеше исемнәрендә исем компоненты булып килә. Сөйләм телендә әбил, әбли формасында да йөри. Абель
ӘБЕЛГАЗИ (г.) Әбел (к.) + Гази (к.). Д. в.: Әбелгаз, Әбелхас. АБЕЛЬГАЗИ
ӘБЕЛГАЗИЗ (г.) Әбел (к.) + Газиз (к.). Д. в.: Әблиз, Әбләз, Абляз, Абляс, Аблаз. АБЕЛЬГАЗИЗ
ӘБЕЛГАЛИМ (г) Әбел (к.) + Галим (к.). АБЕЛЬГАЛИМ
ӘБЕЛГАСИМ (г.) Әбел (к.,) + Гасим (к.). Д. в.: Әбелгаси, Әбелгас. АБЕЛЬГАСИМ
ӘБЕЛГАТА (г.) Әбел (к.) + Гата (к.). АБЕЛЬГАТА
ӘБЕЛГАФФАР (г.) Әбел (к.) + Гаффар (к.). АБЕЛЬГАФФАР
ӘБЕЛГАЯЗ (г.) Әбел (к.) + Гаяз (к.). АБЕЛЬГАЯЗ
ӘБЕЛГАЯН (г.) Әбел (к.) + Гаян (к.). АБЕЛЬГАЯН
ӘБЕЛГӘРӘЙ (г.-төр.-т.) Әбел (к.) + Гәрәй (к.). АБЕЛЬГАРАЙ
ӘБЕЛЗАДӘ (г.-ф.) Әбел (к.) + Задә (к.). АБЕЛЬЗАДА
ӘБЕЛКАДЫЙР (г.) Әбел (к.) + Кадыйр (к.). АБЕЛЬКАДИР
 ӘБЕЛКАСЫЙМ (г.) Әбел (к.) + Касыйм (к.). АБЕЛЬКАСИМ
ӘБЕЛКАЮМ (г.) Әбел (к.) + Каюм (к.). АБЕЛЬКАЮМ
ӘБЕЛКӘБИР (г.) Әбел (к.) + Кәбир (к.). АБЕЛЬКАБИР
ӘБЕЛКӘРАМ (г.) Әбел (к.) + Кәрам (к.). АБЕЛЬКАРАМ
ӘБЕЛКӘРИМ (г.) Әбел (к.) + Кәрим (к.). АБЕЛЬКАРИМ
ӘБЕЛМОТАЛЛАП (г.) Әбел (к.) + Моталлап (к.). АБЕЛЬМУТАЛЛАП
ӘБЕЛМӘГЪҖҮН (г.) Әбел (к.) + Мәгъҗүн (к.). АБЕЛЬМАГДЖУН
 ӘБЕЛМӘЛИХ (г.) Әбел (к.) + Мәлих (к.). Д. в.: Әбелмәних. АБЕЛЬМАЛИХ
ӘБЕЛФАТИХ (г.) Әбел (к.) + Фатих (к.). АБЕЛЬФАТИХ
ӘБЕЛФӘЕЗ (г.) Әбел (к.) + Фәез (к.). АБЕЛЬФАИЗ
ӘБЕЛХАН (г.-төр.-т.) Хан атасы. АБЕЛЬХАН
ӘБЕЛХАРИС (г.) Әбел (к.) + Харис (к.). күч. Арыслан. АБЕЛЬХАРИС
ӘБЕЛХУҖА (г.-ф.) Әбел (к.) + Хуҗа (к.). АБЕЛЬХУЗЯ
ӘБЕЛХӘЕР (г.) Әбел (к) + Хәер (к.). Д. в.: Әбелгәер, Болгаир. АБЕЛЬХАИР
ӘБЕЛХӘКИМ (г.) Әбел (к.) + Хәким (к.). АБЕЛЬХАКИМ
ӘБЕЛХӘЛИЛ (г.) Әбел (к.) + Хәлил (к.). АБЕЛЬХАЛИЛЬ
ӘБЕЛХӘНИФ (г.) Әбел (к.) + Хәниф (к.). АБЕЛЬХАНИФ
ӘБЕЛХӘСӘН (г.) Әбел (к.) + Хәсән (к.). АБЕЛЬХАСАН
ӘБЕЛҖӘЛИЛ (г.-т.) Әбел (к.) + Җәлил (к.). Д. в.: Әбҗәлил. АБЕЛЬДЖАЛИЛЬ
ӘБЕССӘЛАМ (г.) Тынычлык атасы. Д. в.: Әбсәлам, Әпсәләм. АБЕССАЛЯМ
ӘБРАР (г.) Изгеләрдән, тәкъва кеше. АБРАР
ӘБРАРЕТДИН (г.) Диннең изге, тәкъва кешеләре (күп.). АБРАРЕТДИН
Әбу (г.) к. Әбел. Исем компоненты. Абу
ӘБУГАЛИ (г.) Әбу (к.) + Гали (к.). АБУГАЛИ
ӘБУГАЛИМ (г.) Әбу (к.) + Галим (к.). АБУГАЛИМ
ӘБУЗЫЯ (г.) Әбу (к.) + Зыя (к.). Нурлының атасы. АБУЗИЯ
ӘБУМӨСЛИХ (г.) Тоз. АБУМУСЛИХ
ӘБУНАСЫЙР (г.) Әбу (к.) + Насыйр (к.). АБУНАСЫР
ӘБУСАБИР (г.) Әбу (к.) + Сабир (к.). АБУСАБИР
ӘБУСАДЫЙК (г.) Әбу (к.) + Садыйк (к.). АБУСАДЫК
ӘБУСАЛИХ (г.) Әбу (к.) + Салих (к.). АБУСАЛИХ
ӘБУСИТДИКЪ (г.) Әбу (к.) +Ситдикъ (к.). АБУСИТДИК
ӘБУСОГУД (г.) Согуд атасы. Югарыга менүченең атасы. АБУСУГУД
ӘБУТАЛИП (г.) 1. Гыйлем өстәүче, белем алучы; студент. 2. Талип (к.) атасы. АБУТАЛИП
ӘБУТАҺИР (г.) Әбу (к.) + Таһир (к.). АБУТАГИР
ӘБУХАЛИТ (г.) Әбу (к.) + Халит (к.). АБУХАЛИТ
ӘБУХАН (г.-төр.-т.) Хан атасы. АБУХАН
ӘБУШАҺМАН (г.-ф.) Шаһ атасы. Д. в.: Әбушай. АБУШАХМАН
ӘБЬЯЗ (г.) Ак, ак төс. АБЯЗ
ӘБӘДИ (г.) Мәңгелек, бетми торган. АБАДИ
Әбү (г.) к. Әбел. Исем компоненты. Абу
ӘБҮБӘКЕР (г.; зоол.) 1. Әбү (к.) + Бәкер (к.). 2. Сафлык иясе. Мөхәммәтнең иң якын ярдәмчесе— беренче хәлифә исеме. Д. в.: Әбебәкер, Әбәкүр, Абакур. АБУБАКЕР
ӘБҮЗӘР (г.-ф.) 1. Нур иясе. 2. Карт кеше. АБУЗЯР
ӘБҮЛӘЕС (г.) Арысланнар атасы. АБУЛАИС
ӘБҮКӘЛИМ (г.) Әбү (к.) + Кәлим (к.). Д. в.: Әбкәли, Әбкәлим. АБУКАЛИМ
ӘБҮНӘГЫЙМ (г.) Әбү (к.) + Нәгыйм (к.). Д. в.: Әбнәгыйм. АБУНАГИМ
ӘБҮНӘФИКЪ (г.) Әбү (к.) + Нәфикъ (к.). АБУНАФИК
 ӘБҮРӘИМ (г.) Әбү (к.) + Рәим (к.). Д. в.: Әбрәим. АБУРАИМ
ӘБҮСӘГЫЙТЬ (г.) Әбү (к.) + Сәгыйть (к.). АБУСАГИТ
ӘБҮСӘЕТ (г.) Әбү + Сәет (к.). Бәхетле. АБУСАИТ
ӘБҮСӘЛИМ (г.) Әбү (к.) + Сәлим (к.). АБУСАЛИМ
ӘБҮСӘХИП (г.) Әбү (к.) + Сәхип (к.). АБУСАХИП
 ӘБҮСӨЛӘЙМАН (г.; зоол.) 1. Әбү (к.) + Сөләйман (к.). 2. Әтәч. АБУСУЛЕЙМАН
ӘБҮХӘЛИЛ (г.) Әбү (к.) + Хәлил (к.). АБУХАЛИЛЬ
ӘБҮХӘМИТ (г.) Әбү (к.) + Хәмит (к.). АБУХАМИТ
ӘБҮШӘЕХ (г.) Әбү (к.) + Шәех (к.). Д. в.: Әбүшәй, Әбүш. АБУШЕЙХ
ӘБҮЯР (г.-ф.) Әбү (к.) + яр (к.). АБУЯР
ӘБҮҖӘГЪФӘР(г.; астр.) 1. Әбү (к.) + Җәгъфәр (к.). 2. Күк ташы, метеорит. АБУДЖАГФАР
ӘГЕР (бор. төр.-т.; й. ис.; геогр.) Ау эте, бурзай. Ир баланың әгер (ау эте) кебек сизгер, түземле булуын теләп кушылган. Татарстанның Азнакай районындагы татар авылы атамасында сакланган. АГЕР
ӘГЕРҖЕ (бор. төр.-т.; й. ис.; геогр.) Әгер (к.) сүзенә кәсеп-һөнәр белдерүче кеше исеме ясаучы -җе (-че) кушымчасын ялгау юлы белән ясалган. «Ау этен өйрәтүче», «ау этләре белән эш итүче» дигән мәгънә белдерә. Татарстандагы шәһәр һәм район, Азнакай районындагы татар авылы атамасында сакланган. АГЕРДЖЕ ~ АГРЫЗ
ӘГЪВАН (г.) Ярдәмнәр (күп.). АГВАН
ӘГЪДӘЛ (г.) Иң гадел, тугры. АГДАЛ
ӘГЪЗАМ (г.) Иң бөек; югары дәрәҗәле; өлкән; олы, дәү. Исем компоненты. АГЗАМ
ӘГЪЗАМЕТДИН (г.) Диннең бөеклеге, югары дәрәҗәсе. АГЗАМЕТДИН
ӘГЪЗАМУЛЛА (г.) Аллаһының бөеклеге, югары дәрәҗәсе. АГЗАМУЛЛА
ӘГЪЗАМХАН (г.-төр.-т.) Әгъзам (к.) + хан (к.). АГЗАМХАН
ӘГЪЗАМҖАН (г.-ф.) Әгъзам (к.) + жан. Олы җан. АГЗАМДЖАН
ӘГЪЛА (г.) Бик бөек, бик яхшы; бик матур, бик асыл; бик югары дәрәҗәле. Д. в.: Әгълә, Әгъли. АГЛЯ
ӘГЪЛИМУЛЛА (г.) Мулланың (укымышлының) бик яхшысы. Д. в.: Әгълим. АГЛИМУЛЛА
ӘГЪЛИУЛЛА (г.) Аллаһының бөеклеге, югарылыгы. АГЛИУЛЛА
ӘГЪЛИЯР (г.-ф.) Дусның асылы, бик яхшысы. АГЛИЯР
 ӘГЪЛӘМ (г.) Иң күп белүче, иң зур галим, иң белемле. Исем компоненты. АГЛЯМ
ӘГЪЛӘМЕТДИН (г.) Диннең иң зур галиме. Д. в.: Әгъли, Әгълук, Әгълүк. АГЛЯМЕТДИН
ӘГЪЛӘМХАН (г.-төр.-т.) Әгъләм (к.) + хан (к.). АГЛЯМХАН
ӘГЪЛӘМҖАН (г.-ф.) Әгъләм (к.) + җан. АГЛЯМДЖАН
 ӘГЪЛӘНУР (г.) Нурның бик асылы, гүзәле. АГЛЯНУР
ӘГЪМАЛЬ (г.) Гамәлләр, эшләр (күп.). АГМАЛЬ
ӘГЪРӘФ (г.) Танылганрак, билгелерәк. АГРАФ
ӘГЪСАР (г.) Гасырлар (күп.). АГСАР
ӘГЪФӘР (г.) Бик танылган, билгеле, атаклы. АГФАР
ӘГЪЯН (г.) 1. Аристократ. 2. Матур һәм зур күзле. АГЪЯН
ӘДВӘМ (г.) Дәвам итүче. АДВАМ
ӘДВӘР (г.) Дәверләр (күп.). АДВАР
ӘДИП (г.) 1. Әдәпле, әдәпкә өндәүче. 2. Әдип, язучы. АДИП
ӘДРАР (г.) Ярдәм. АДРАР
ӘДХӘТ (ф.) Бәхетле, бәхеткә ирешүче. АДХАТ
ӘДҺӘМ (г.) 1. Кара тутлы кеше. 2. Кара тулпар. 3. Куе бакча; карурман. АДГАМ
ӘЗБӘР (ф.)  Ятлау, күңелдән өйрәнү, хәтерләү. АЗБАР
ӘЗКИ (г.) Бик үткеннәр, зирәкләр (күп.). АЗКИ
ӘЗМАН (г.)  Заманнар (күп.). АЗМАН
ӘЗРАФ (г.) Матуррак. АЗРАФ
ӘЗӘЛ (г.) Мәңгелек; чиксез; бетмәс-төкәнмәс. АЗАЛЬ
ӘЗҺӘР (г.) 1. Ак йөзле; бик матур, чибәр. 2. Күз явын алырлык якты, ачык. АЗХАР
ӘЙЗАН (г.) Тагы, тагын да; янә, янәдән; өстәп. АЙЗАН
ӘЙСӘР (г.) Җиңелрәк, кулайрак. АЙСАР
ӘКБӘР (г.) Иң бөек, иң зур, иң өлкән. АКБАР
ӘКЪМӘЛ (г.) Иң җитлеккән; иң камил. АКМАЛ
ӘКЪМӘЛЕТДИН (г.) Диннең җитешлеге, төгәллеге, камиллеге. АКМАЛУТДИН
ӘКРӘМ (г.) Иң юмарт; кешене бик хөрмәтләүдән, бик затлы, иң күркәм. Исем компоненты. АКРАМ
ӘКРӘМБАЙ (г.-төр.-т.) Әкрәм (к.) + бай (к.). АКРАМБАЙ
ӘКРӘМЕТДИН (г.) Диннең юмартлыгы, күркәмлеге. АКРАМУТДИН
ӘКРӘМУЛЛА (г.) Аллаһының юмартлыгы. АКРАМУЛЛА
ӘКРӘМҖАН (г.-ф.) Әкрәм (к.) + җан. АКРАМДЖАН
ӘКСӘР (г.) Күпчелек, иң күп. АКСАР
ӘКЪДӘМ (г.) 1. Иң борынгы. 2. Элеккерәк. АКДАМ
ӘКЪДӘС (г.) Иң изге. Ф. в.: Әгъдәс. АКДАС
 ӘКЪЛИМ (г.) Әкълимә (к.) исеменнән ясалган ирләр исеме. АКЛИМ
ӘКЪФАЛ (г.; й. ис.) Йозаклар, бикләр (күп.). Баланын үлемен йозакларга теләп кушылган исем. АКФАЛ
Әл (г.) Билгелелек, ия булу артикле. Исем компоненты. Аль
ӘЛБАБ  ~  ӘЛБАП (г.) Акыллар (күп.). АЛЬБАБ  ~  АЛЬБАП
 ӘЛГАЗ (г.) Табышмаклар, серләр (күп.). АЛЬГАЗ
ӘЛЕМ (бор. төр.-т.) Кулым; күч. ярдәмчем, таянычым. АЛЕМ
ӘЛЕМГОЛ (бор. төр.-т.) Әлем (к.) + кол (к.). Таянычым булырдай кол мәгънәсендә. АЛЕМГУЛ
ӘЛЗӘМ (г.) Иң кирәкле. АЛЬЗАМ
ӘЛИМБАЙ (г.-төр.-т.) к. Галимбай. АЛИМБАЙ
ӘЛИМГОЛ (г.-төр.-т.) к. Галимкол. АЛИМГУЛ
 ӘЛИМХУҖА (г.) к. Галимхуҗа. АЛИМХУЗЯ
ӘЛИФ (г.) 1. Кулга ияләшкән; дус, иптәш. 2. Гарәп әлифбасында беренче хәреф. Грек әлифбасында альфа, күч. Баш бала. АЛИФ
ӘЛМОРЗА (г.-ф.) Билгеле (танылган) Морза (к.). АЛЬМУРЗА
 ӘЛМӘНДӘР (г.-ф.)  к. Г ыйльмандар. Татарстанның Апае районындагы татар авылы атамасы. АЛЬМАНДАР
ӘЛМӨХӘММӘТ (г.) Билгеле, танылган Мөхәммәт (к.). Д. в.: Әлмәт, Элми, Элмәкәй, Әлбәт, Әлбәткәй, Әлкәй, Әлки, Әлмуш, Алмуш, Әлмәй, Әлмәмәт. АЛЬМУХАММЕТ
ӘЛТАФ (г.) Латыйф сүзенең артыклык дәрәҗәсе. Иң ягымлы, иң мөлаем, иң матур мәгънәсендә. Алтапов фамилиясе шушы исемнән ясалган. АЛЬТАФ
ӘЛТАФЕТДИН (г.) Диннең иң ягымлы, нәзакәтле кешесе. АЛЬТАФЕТДИН
ӘЛФАТ (г.) Ин тугры дус. Д. в.: Әлфәт. АЛЬФАТ
ӘЛФИЗ (г.) Билгеле, танылган көмеш. Ф. в.: Әлфис. АЛЬФИЗ
ӘЛФИН (г.) Мең яшәр; мең асыллы. АЛЬФИН
 ӘЛФИР (г.) Артыклык, өстенлек. Д. в.: Әлфар, Әлфәр. АЛЬФИР
ӘЛФӘРИТ (г.) Танылган, билгеле Фәрит (к.). АЛЬФАРИТ
ӘМАНУЛЛА (г.) Аллаһ—саклаучы, иминлекне тәэмин итүче. Ф. в.: Әмәнулла. АМАНУЛЛА
ӘМАНХУҖА (г.) Хуҗабыз (Аллаһ) саклаучы, иминлекне тәэмин итүче. Д. в.: Әмәнхуҗа, Әмәнгуҗа. АМАНХУЗЯ
ӘМИН (г.) 1. Ышанычлы; турылыклы. 2. Саклаучы, саклап торучы. Исем компоненты. АМИН
ӘМИНБАЙ (г.-төр.-т.) Әмин (к.) + бай (к.). АМИНБАЙ
ӘМИНГӘРӘЙ (г.-төр.-т.) Әмин (к.) + Гәрәй (к.). АМИНГАРАЙ
ӘМИНУЛЛА (г.) Аллаһыга тугрылыклы. АМИНУЛЛА
 ӘМИР (г.) I. Боеручы, әмер бирүче. 2. Берәр өлкә яки дәүләт башлыгы, идарәче, әмир. Исем компоненты. АМИР
ӘМИРАРСЛАН (г.-төр.-т.) Әмир (к.) + Арслан. Чаг.: Мирарслан. АМИРАРСЛАН
 ӘМИРБАЙ (г .-төр.-т.) Әмир (к.) + бай (к.). АМИРБАЙ
ӘМИРГАЛИ (г.) Әмир (к.) + Гали (к.). Чаг.: Миргали. АМИРГАЛИ
ӘМИРГАНИ (г.) Әмир (к.) + Гани (к.). Чаг.: Миргани. АМИРГАНИ
ӘМИРЕТДИН (г.) Дин әмире. АМИРЕТДИН
ӘМИРЗАҺИД (г.) Әмир (к.) + Заһид (к.). Чаг.: Мирзаһид. АМИРЗАГИД
ӘМИРСАНИ (г.) Икенче әмир; әмирнең икенче баласы. АМИРСАНИ
ӘМИРУЛЛА (г.) Аллаһ әмире. АМИРУЛЛА
ӘМИРХАН (г.-төр.-т.) Әмир (к.) +хан (к.). Төрдәше: Мирхан. АМИРХАН
ӘМИРША (г.-ф.) Әмир (к.) +шаһ (к.). Д. в.: Мирша. АМИРША
ӘМИРШӘЕХ (г.) Әмир (к.) + Шәех (к.). Чаг.: Миршәех. АМИРШЕЙХ
ӘМИРҖАН (г.-ф.) Әмир (к.) + җан. Төрдәше: Мирҗан. АМИРДЖАН
ӘМЕР (г.) 1. Тереклек. 2. Гомер. 3. Тормыш, яшәеш. Исем компоненты. АМР
ӘМРЕТДИН (г.) Дин тереклеге, яшәеше. АМРЕТДИН
ӘМРУЛЛА (г.) Аллаһ гомереңне озайтсын. АМРУЛЛА
ӘМСАР (г.) Мисырның күплеге, к. Мисыр. Ф. в.: Амсар. АМСАР
ӘМӘЛЕТДИН (г.) Дин өмете, ышанычы. АМАЛЕТДИН
 ӘНАМ (г.) Адәм уллары, кешеләр; кешелек дөньясы, халыклар (күп.). АНАМ
ӘНАР (ф.)  к. Анар. Төрдәше: Анар. АНАР
ӘНВӘР (г.) Бик нурлы, бик якты. Исем компоненты. АНВАР
ӘНВӘРБӘК (г.-төр.-т.) Әнвәр (к.) +бәк. АНВАРБЕК
ӘНВӘРГАЛИ (г.) Әнвәр (к.) + Гали (к.). АНВАРГАЛИ
ӘНВӘРЕТДИН (г.) Дин нурлары. АНВАРЕТДИН
ӘНВӘРУЛЛА (г.) Аллаһ нурлары. АНВАРУЛЛА
ӘНВӘРХАН (г.-төр.-т.) Әнвәр (к.) + хан (к.). АНВАРХАН
ӘНВӘРША (г.-ф.) Әнвәр (к.) + шаһ (к.). АНВАРША
ӘНВӘРҖАН (г.-ф.) Әнвәр (к.,) + җан. АНВАРДЖАН
ӘНГАМ (г.) 1. Нигъмәт. 2. Ләззәт, рәхәтлек. АНГАМ
ӘНГИЗ (ф.) Куптаручы. АНГИЗ
ӘНДАМ (ф.) Гәүдә, сын, буй. АНДАМ
ӘНДҮЗ (ф.) Казанучы; тупланучы. АНДУЗ
ӘНДӘР (г.) Бик сирәк; бик затлы әйбер (нәдер сүзеннән). Исем компоненты. АНДАР
ӘНДӘРБАЙ (г.-төр.-т.) Әндәр (к.)+ бай (к.). АНДАРБАЙ
ӘНДӘРБӘК (г.-төр.-т.) Әндәр (к.) + бәк. АНДАРБЕК
 ӘНДӘРХАН (г.-төр.-т.) Әндәр (к.)+  хан (к.). АНДАРХАН
ӘНДӘРҖАН (г.-төр.-т.) Әндәр (к.) + җан. Д. в.: Әндәрьян. АНДАРДЖАН
ӘНДӘС (г.) Дус, иптәш. АНДАС
ӘНЗИМ (г.) Тәртип урнаштырам, тәртипкә салам. АНЗИМ
ӘНЗИФ (г.) Мин пакь. АНЗИФ
ӘНИР (г.) Мин яктырам. АНИР
ӘНИС (г.; бот.) 1. Якын дус, иптәш. 2. Әнис үсемлеге. Төрдәше: Әнәс. АНИС
ӘННҮР (г.) Нур, яктылык; аклык. Д. в.: Әннур, Әнүр. АННУР
ӘНСАР (г.) к. Ансар. АНСАР
ӘНСАФ (г.) Гадел, вөҗданлы. АНСАФ
ӘНФӘС (г.) Бик матур, бик нәфис. АНФАС
ӘНӘС (г.) Шатлык, күңеллелек; шат күңеллелек. АНАС
ӘНҖАМ (ф.; й. ис.) Ахыргы, азаккы; йомгак, нәтиҗә. Төпчек ир балага кушыла торган исем. АНДЖАМ
ӘПСӘЛӘМ (г.) к. Габдессәлам. АПСАЛЯМ
ӘРГУВАН (ф.; бот.) 1. Кызыл. 2. Әргуван үләне (багряник). Әргуванов, Аргуванов фамилияләрендә сакланган. АРГУВАН
ӘРДУАН (бор. бол.-т.)  к. Ардуган. Ардуган исеме мәҗүси чуваш исемнәре тезмәсендә дә бар. Ардуанов, Ардуганов фамилияләрендә сакланган. АРДУАН
ӘРДӘШИР (гр.-ф.) Яхшы власть. Мифик хөкемдар. Әрдәширов (Ардаширов) фамилиясендә сакланган. АРДАШИР
ӘРМАН (ф.) Теләк, омтылыш; татлы хыял. АРМАН
ӘРМАНША (ф.) Әрман (к.,) + шаһ (к.). Теләп, көтеп алынган ир бала. Пермь татарларында Арманшин фамилиясендә сакланган. АРМАНША
ӘРШӘКЪ (г.) Гүзәлрәк, нәфисрәк. АРШАК
ӘСАЛ (г.) Бал. күч. Татлы. Ф. в.: Әсәл. АСАЛ
ӘСАХ (г.) 1. Иң дөрес. 2. Иң сәламәт, иң таза. Ф. в.: Әсәх. АСАХ
ӘСГАДЕТДИН (г.) Дин китергән бәхет. АСГАДЕТДИҢ
ӘСГАДУЛЛА (г.) Аллаһ биргән бәхет. АСГАДУЛЛА
ӘСГАР (г.) Бик кечкенә, иң бәләкәй. Исем компоненты. АСГАР
ӘСГАРГАЛИ (г.) Әсгар (к.) + Гали(к.). Кечкенә, бәләкәй Гали. Чаг.: Галиәсгар. Д. в.: Әсгали, Әскали. АСГАРГАЛИ
ӘСГАТЬ (г.) Иң бәхетле. Д. в.: Әсхәт. Исем компоненты. АСГАТ
ӘСГАТЬҖАН (г.-ф.) Әсгать (к.) + җан. АСГАТДЖАН
ӘСИФ (г.) Давыл, ком бураны, өермә. АСИФ
ӘСКӘР (ф.) к. Гаскәр. АСКАР
ӘСЛӘМ (г.) Иң сәламәт, иң таза; иң дөрес; иң туры. АСЛЯМ
ӘСЛӘМЕТДИН (г.) Диннең сәламәтлеге, тазалыгы. АСЛЯМЕТДИН
 ӘСЛӘФ (г.) Алдагылар, элгәреләр (күп.). АСЛЯФ
ӘСЛӘХ (г.) Бик яхшы, яхшырак. АСЛЯХ
ӘСМӘР (г.: й. ис.) Кызгылт-көрөн төс. Кызгылт-көрән чәчле ир балага кушылган. АСМАР
ӘСРАР (г.) Яшерен, билгесез; хикмәтле серләр (күп.). Исем компоненты. АСРАР
ӘСРАРЕТДИН (г.) Диннең яшерен серләре. АСРАРЕТДИН
 ӘСРАРУЛЛА (г.) Аллаһының хикмәтле, билгесез серләре. АСРАРУЛЛА
ӘСФАН (ф.) 1. Корыч, тимер. 2. Күк ташы, метеорит. АСФАН
ӘСФИР (г.) 1. Сары (төс), саргайган. 2. Кайгыртучы, борчылучы. АСФИР
ӘСФӘН (бор. ир.; й. ис.) 1. Борынгы Иран календареның беренче ае. Шул айда туган ир балаларга кушыла торган борынгы исем. 2. Изге Тәңре. АСФАН
ӘСФӘНДИЯР (бор. ир.; фолък.) Тел галиме Р. Әхмәтьянов Әсфәндияр исеме «тимер калканлы батыр» дигән мәгънәгә ия дип саный. 3. Бакыр тәнле (М. К. Андроникашвили). Борынгы Иран эпосы каһарманы. Кыскартылганнары: Әсфән, Дияр. АСФАНДИЯР
ӘСФӘР (г.) Сары (төс). Синонимы: Сары. АСФАР
 ӘСФӘТ (г.) Сыйфатлы, билгеле, әйбәт, яхшы. АСФАТ
ӘСХӘБЕТДИН (г.) Дин дуслары. АСХАБЕТДИН
 ӘСХӘБУЛЛА (г.) Аллаһ дуслары. АСХАБУЛЛА
ӘСХӘП (г.) Дуслардан; иптәшләрдән; юлдашлар; сәхабәләр (Мөхәммәтнең үзен күргән замандашлары, дуслары, иярченнәре). Исем компоненты. АСХАП
ӘСӘД  ~  ӘСӘТ (г.; зоол.) 1. Арыслан. 2. һиҗри елның җиденче ае исеме (июль ае). Синонимнары: Арслан, Газанфар, Хәйдәр, Шир, Лаис. АСАД  ~ АСАТ
ӘСӘДУЛЛА (г.) 1. Аллаһының арысланы. 2. Гали хәлифә эпитеты. Д. в.: Әсәй, Асай. АСАДУЛЛА
ӘСӘН (бор. төр.-т.) Исән-сау, сәламәт. АСАН
 ӘСӘТ (г.) к. Әсәд. АСАТ
ӘТРӘК (бор. төр.-уг.) Җирән. Җирән чәчле ир балаларга кушылган борынгы исем. АТРЯК
ӘТФАЛЬ (г.) Борынгы кыпчакларның бер ханының исеме. Яшь балалар, сабыйлар (күп.). АТФАЛЬ
ӘФГАН (ф.; этн.) Әфган халкы исеме. АФГАН
ӘФЗАЛ (г.)  к. Афзал. АФЗАЛ
ӘФКАРЬ (г.) Фикерләр (күп.). АФКАР
ӘФЛӘТУН (гр.-г.; тар.) Грекча платюс («киң җилкәле») сүзеннән ясалган. Платон исеменең гарәп телендәге варианты. Борынгы Грециянең бөек философы Платон исеме. Әфләтун исеме татарларга гарәпләрдән кергән һәм борыннан ук кушылып килгән. (X. Маннанов). Д. в.: Әфли. АФЛЯТУН
ӘФДӘХ (г.) 1. Иң олы бәхетле. 2. Уңыш, бик уңышлы. АФДАХ
ӘФРАЗ (ф.) Югары; өстен. АФРАЗ
ӘФРИДУН (ф.) к. Фәридун. АФРИДУН
ӘФСӘХ (г.) Матур сүзле; килештереп сөйләүче. АФСАХ
ӘФТӘХ (г.) 1. Мин ачам, башлыйм; яулап алам. 2. Башлаучы. АФТАХ
ӘФТӘХЕТДИН (г.) Динне ачучы, башлаучы. АФТАХЕТДИН
ӘФХӘМ (г.) Иң гүзәл, бик яхшы. АФХАМ
ӘФШАН (ф.) Чәчүче, сибүче. АФШАН
ӘХБАБ (г.) Сөеклеләр, дуслар (күп.). Д. в.: Әхбап, Әхап. АХБАБ
ӘХЗАР (г.; й. ис.) Яшел. Ир баланың картаймавын, яшь булуын теләп кушылган. АХЗАР
ӘХИЯР (г.-ф.) 1. Яхшы кешеләр, яхшылык эшләүчеләр. 2. Кардәшләр, туганнар (күп.). Д. в.: Ахияр, Аһияр. Исем компоненты. АХИЯР
ӘХИЯРЕТДИН (г.-ф.) Дин кардәшләре, бер дин кешеләре (күп.). АХИЯРЕТДИН
ӘХИЯРУЛЛА (г.-ф.) Аллаһының яхшылыклары, изгелекләре (күп.). АХИЯРУЛЛА
ӘХКӘМ (г.) Кануннар, законнар. Исем компоненты. АХКАМ
ӘХКӘМЕТДИН (г.) Дин кануннары. АХКАМЕТДИН
ӘХКӘМУЛЛА (г.) Аллаһ кануннары. АХКАМУЛЛА
 ӘХКӘМҖАН (г.-ф.) Әхкәм (к.) + җан. АХКАМДЖАН
ӘХЛӘФ (г.) Дуслар, бергә булучылар (күп.). АХЛАФ
ӘХМӘДЕЛИСЛАМ (г.) Исламның бик данлысы, мактаулысы. АХМАДЕЛИСЛАМ
ӘХМӘДЕЛХАК (г.) Хак тәгаләнең бик данлы, мактаулы бәндәсе. АХМАДЕЛХАК
ӘХМӘДЕТДИН (г.) Диннең бик данлы, мактаулы бәндәсе. АХМАДЕТДИН
ӘХМӘДИ (г.) 1. Мактаулы, данлы. 2. Бер Аллаһыга ышанучы, мөселман. Исем компоненты. АХМАДИ
ӘХМӘДИНУР (г.) Әхмәди (к.) + Нур (к.). АХМАДИНУР
ӘХМӘДИША (г.-ф.) Әхмәди (к.) + шаһ (к.). Чаг.: Шаһиәхмәт. АХМАДИША
ӘХМӘДИЯР (г.-ф.) Әхмәди (к.) + яр (к.). Әхмәдкә дус, яр. АХМАДИЯР
ӘХМӘДУЛЛА (г.) Әхмәд—Аллаһ илчесе. Д. в.: Әхми, Әхмүч, Әхмүк, Ахмук, Ахмадук. АХМАДУЛЛА
ӘХМӘР (г.) Кызыл (төс).  Кызыл (алсу) йөзле бала. АХМЕР
ӘХМӘТ (г.) Иң данлы, иң мактаулы. Исем компоненты. АХМЕТ
ӘХМӘТБАЙ (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.)  + бай (к.). Чаг.: Байәхмәт. АХМЕТБАЙ
ӘХМӘТБАКИР (г.) Әхмәт (к.) + Бакир (к.). АХМЕТБАКИР
ӘХМӘТБАКЫЙ (г.) Әхмәт (к.) + Бакый (к.). АХМЕТБАКИ
ӘХМӘТБАРЫЙ (г.) Әхмәт (к.) + Барый (к.). АХМЕТБАРИ
ӘХМӘТБАСЫЙР (г.) Әхмәт (к.) + Басыйр (к.). АХМЕТБАСИР
ӘХМӘТБИҖАН (г.-төр.-т.-ф.) Әхмәт (к.) + Биҗан (к.). АХМЕТБИДЖАН
ӘХМӘТБӘК (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.) +бәк. АХМЕТБЕК
ӘХМӘТВАФА (г.) Әхмәт (к.) +Вафа (к.). АХМЕТВАФА
ӘХМӘТВӘЛИ (г.) Әхмәт (к.) + Вәли (к.). Чаг.: Вәлиәхмәт. АХМЕТВАЛИ
ӘХМӘТВӘЛИТ (г.) Әхмәт (к.) + Вәлит (к.). АХМЕТВАЛИТ
ӘХМӘТГАЗИ (г.) Әхмәт (к.) + Гази (к.). Чаг.: Газиәхмәт. АХМЕТГАЗИ
ӘХМӘТГАЗИМ (г.) Әхмәт (к.) + Газим (к.). АХМЕТГАЗИМ
 ӘХМӘТГАЛИ (г.) Әхмәт (к.) + Гали (к.). Чаг.: Галиәхмәт. АХМЕТГАЛИ
ӘХМӘТГАНИ (г.) Әхмәт (к.) + Гани (к.). Чаг.: Ганиәхмәт. АХМЕТГАНИ
ӘХМӘТГАРИФ (г.) Әхмәт (к.) + Гариф (к.). АХМЕТГАРИФ
ӘХМӘТГАТА (г.) Әхмәт (к.) + Гата (к.). АХМЕТГАТА
ӘХМӘТГАФФАР (г.) Әхмәт (к.) + Гаффар (к.). АХМЕТГАФФАР
ӘХМӘТГАФУР (г.) Әхмәт (К.) + Гафур (к.). АХМЕТГАФУР
ӘХМӘТГӘРӘЙ (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.) + Гәрәй (к.). АХМЕТГАРАЙ
ӘХМӘТДИН (г.) Диннең иң данлысы, мактаулысы. Чаг.: Динәхмәт. АХМЕТДИН
ӘХМӘТДӘМИН (г.) Әхмәт (к.) + Дәмин (к.). АХМЕТДАМИН
ӘХМӘТЗАДӘ (г.-ф.) Әхмәт (к.) + Задә (к.). АХМЕТЗАДА
ӘХМӘТЗАКИР (г.) Әхмәт (к.) + Закир (к.). АХМЕТЗАКИР
ӘХМӘТЗАРИФ (г.) Әхмәт (к.) + Зариф (к.). АХМЕТЗАРИФ
ӘХМӘТЗАҺИР (г.) Әхмәт (к.) + Заһир (к.). АХМЕТЗАГИР
ӘХМӘТЗЫЯ (г.) Әхмәг (к.) + Зыя (к.). Чаг.: Зыяәхмәт. АХМЕТЗИЯ
ӘХМӘТЗӘКИ (г.) Әхмәт (к.) + Зәки (к.). АХМЕТЗАКИ
ӘХМӘТКАВИ (г.) Әхмәт (к.) + Кави (к.). АХМЕТКАВИ
ӘХМӘТКАДЫЙР (г.) Әхмәт (к.) + Кадыйр (к.). АХМЕТКАДИР
ӘХМӘТКАМАЛ (г.) Әхмәт (к.) + Камал (к.). АХМЕТКАМАЛ
ӘХМӘТКИЛДЕ (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.) + килде (туды мәгънәсендә). АХМЕТКИЛЬДЕ
ӘХМӘТКОЛ (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.) +кол (к.). Чаг.: Коләхмәт. АХМЕТКУЛ
ӘХМӘТКӘБИР (г.) Әхмәт (к.) + Кәбир (к.). АХМЕТКАБИР
ӘХМӘТКӘРИМ (г.) Әхмәт (к.) + Кәрим (к.). АХМЕТКАРИМ
ӘХМӘТЛАТЫЙФ (г.) Әхмәт (к.) + Латыйф (к.). Чаг.: Лотфыйәхмәт. АХМЕТЛАТИФ
ӘХМӘТМОРЗА (г.-ф.) Әхмәт (к.) + Морза (к.). Чаг.: Морзахмәт. АХМЕТМУРЗА
ӘХМӘТНИЯЗ (г.-ф.) Әхмәт (к.) + Нияз (к.). АХМЕТНИЯЗ
ӘХМӘТНУР (г.) Әхмәт (к.) + Нур (к.). Чаг.: Нуриәхмәт. АХМЕТНУР
ӘХМӘТНӘБИ (г.) Әхмәт (к.) + Нәби (к.). Чаг.: Нәбиәхмәт. АХМЕТНАБИ
ӘХМӘТНӘГЫЙМ (г.) Әхмәт (к.) + Нәгыйм (к.). АХМЕТНАГИМ
ӘХМӘТНӘКЫЙ (г.) Әхмәт (к.) + Нәкый (к.). АХМЕТНАКИ
ӘХМӘТНӘФИКЪ (г.) Әхмәт (к.) + Нәфикъ (к.). АХМЕТНАФИК
ӘХМӘТРӘСҮЛ (г.) Әхмәт (к.) + Рәсүл (к.). Чаг.: Рәсүләхмәт. АХМЕТРАСУЛ
ӘХМӘТРӘХИМ (г.) Әхмәт (к.) + Рәхим (к.). АХМЕТРАХИМ
ӘХМӘТСАБИР (г.) Әхмәт (к.) + Сабир (к.). АХМЕТСАБИР
ӘХМӘТСАДЫЙК (г.) Әхмәт (к.) + Садыйк (к.). АХМЕТСАДЫК
ӘХМӘТСАДЫЙР (г.) Әхмәт (к.) + Садыйр (к.). АХМЕТСАДЫР
ӘХМӘТСАЛИХ (г.) Әхмәт (к.) + Салих (к.). АХМЕТСАЛИХ
ӘХМӘТСАФА (г.) Әхмәт (к.) + Сафа (к.). Чаг.: Сафиәхмәт. АХМЕТСАФА
ӘХМӘТСИТДИКЪ (г.) Әхмәт (к.) + Ситдикъ (к.). АХМЕТСИТДИК
ӘХМӘТСОЛТАН (г.) Әхмәт + Солтан (к.). Чаг.: Солтанәхмәт. АХМЕТСУЛТАҢ
ӘХМӘТСӘГЫЙТЬ (г.) Әхмәт (к.) + Сәгыйть (к.). АХМЕТСАГИТ
ӘХМӘТСӘГЫЙРЬ (г.) Әхмәт (к.) + Сәгыйрь (к.). АХМЕТСАГИР
ӘХМӘТСӘЕТ (г.) Әхмәт (к.) + Сәет (к.). Чаг.: Сәетәхмәт. АХМЕТСАИТ
ӘХМӘТСӘЛИМ (г.) Әхмәт (к.) + Сәлим (к.). АХМЕТСАЛИМ
ӘХМӘТТАҖИ (г.-ф.) Әхмәт (к.) +Таҗи (к.). Чаг.: Таҗиәхмәт. АХМЕТТАЗИ
ӘХМӘТТАҺИР (г.) Әхмәт (к.) + Таһир (к.). АХМЕТТАГИР
ӘХМӘТФАИКЪ (г.) Әхмәт (к.) + Фаикъ (к.). АХМЕТФАИК
ӘХМӘТФАТИХ (г.) Әхмәт (к.) + Фатих (к.). АХМЕТФАТИХ
ӘХМӘТФӘЕЗ (г.) Әхмәт (к.) + Фәез (к.). Чаг.: Фәезәхмәт. АХМЕТФАИЗ
ӘХМӘТХАН (г.-төр.-т.) Әхмәт (к.) + хан (к.). АХМЕТХАН
ӘХМӘТХАРИС (г.) Әхмәт (к.) + Харис (к.). АХМЕТХАРИС
 ӘХМӘТХАФИЗ (г.) Әхмәт (к.) + Хафиз (к.). АХМЕТХАФИЗ
ӘХМӘТХАҖИ (г.) Әхмәт (к.) + Хаҗи (к.). Чаг.: Хаҗиәхмәт. АХМЕТХАДЖИ
ӘХМӘТХУҖА (г.-ф.) Әхмәт (к.) + Хуҗа (к.). Чаг.: Хуҗаәхмәт, Хуҗиәхмәт. АХМЕТХУЗЯ
ӘХМӘТХӘБИБ (г.) Әхмәт (к.) + Хәбиб (к.). АХМЕТХАБИБ
ӘХМӘТХӘБИР (г.) Әхмәт (к.) + Хәбир (к.). АХМЕТХАБИР
ӘХМӘТХӘЕР (г.) Әхмәт (к.) + Хәер (к.). АХМЕТХАИР
ӘХМӘТХӘКИМ (г.) Әхмәт (к.) + Хәким (к.). АХМЕТХАКИМ
ӘХМӘТХӘЛИЛ (г.) Әхмәт (к.) + Хәлил (к.). АХМЕТХАЛИЛЬ
ӘХМӘТША (г.-ф.) Әхмәт (к.) + шаһ (к.). Чаг.: Шаһиәхмәт, Шәйәхмәт. АХМЕТША
ӘХМӘТШАКИР (г.) Әхмәт (к.) + Шакир (к.). АХМЕТШАКИР
ӘХМӘТШӘЕХ (г.) Әхмәт (к.) + Шәех (к.). Чаг.: Шәйхиәхмәт. АХМЕТШЕЙХ
ӘХМӘТШӘРИФ (г.) Әхмәт (к.) + Шәриф (к.). АХМЕТШАРИФ
ӘХМӘТШӘФИКЪ (г.) Әхмәт (к.) + Шәфикъ (к.). АХМЕТШАФИК
ӘХМӘТЬЯР (г.-ф.) Әхмәт (к.) + яр (к.). АХМЕТЬЯР
ӘХМӘТҖАН (г.-ф.) Әхмәт (к.) + җан. Чаг.: Җанәхмәт. Д. в.: Әхмәтьян. АХМЕТЗЯН
ӘХМӘТҖӘЛИЛ (г.) Әхмәт (к.) + Җәлил (к.). АХМЕТДЖАЛИЛЬ
ӘХМӘТҺАДИ (г.) Әхмәт (к.) + Һади (к.). Чаг.: Һадиәхмәт. АХМЕТХАДИ
ӘХНӘФ (г.) 1. Иң дөрес сүзле, иң чынлыклы. 2. Сер саклаучы (Кусимова). Диннең дөреслеге, чынлыгы, ихласлыгы. АХНАФ
ӘХРАР (г.) Аксөякләр хуҗасы, әфәндесе. «Хуҗа-и-әхрар» эпитетынын кыскартылган формасы (А. Гафуров). АХРАР
ӘХРАРҖАН (г.-ф.) Әхрар (к.) + җан. АХРАРДЖАН
ӘХСӘН (г.) Бик күркәм, бик матур, бик чибәр; иң әйбәт. Исем компоненты. АХСАН
ӘХСӘНЕТДИН (г.) Диннең күркәмлеге. АХСАНЕТДИН
ӘХСӘНУЛЛА (г.) Аллаһының күркәмлеге. АХСАНУЛЛА
ӘХСӘНҖАН (г.-ф.) Әхсән (к.) + җан. АХСАНДЖАН
ӘХТӘМ (г.) 1. Юмартларның да юмарты. 2. Тешсез (Гафуров). Д. в.: Әхти. АХТЯМ
ӘХТӘМҖАН (г.-ф.) Әхтәм (к.) + җан. АХТЯМДЖАН
ӘХТӘР ~ ӘХТӘРИ (ф.) 1. Йолдыз. 2. Йолдызлар буенча язмышны билгеләү, астрология. 3. Йолдызлы. Синонимы: Йолдыз. АХТЯР ~ АХТЯРИ
ӘХТӘРҖАН (ф.) Әхтәр (к.) +җан. АХТЯРДЖАН
ӘХЪЯН (г.) Яңарыш. АХЪЯН
ӘХЪЯР ~ ӘХИЯР (г.) Яхшы кешеләрдән, хәерлеләрдән. АХЪЯР ~ АХИЯР
ӘХӘП (г.) Бик сөекле. АХАП
ӘХӘТ (г.) Бер ялгыз, берәү генә. АХАТ
ӘХӘТНУР (г.) Әхәт (к.) + Нур (к.). Чаг.: Нурәхәт. АХАТНУР
ӘШКАР (г.) Җирән чәчле; сары чәчле. Д. в.: Әшкәр, Эшкә. АШКАР
ӘШРӘФ  ~ ӘШРАФ (г.) Иң хөрмәтле; зур дәрәҗәле; иң затлы. Исем компоненты. АШРАФ
ӘШРӘФЕТДИН (г.) Диннең затлы вәкиле. АШРАФЕТДИН
ӘШРӘФУЛЛА (г.) Аллаһының бик игелекле, затлы бәндәсе. АШРАФУЛЛА
ӘШРӘФҖАН (г.-ф.) Әшрәф (к.) + җан. АШРАФХАН
ӘШРӘФХАН (г.-төр.-т.) Әшрәф (к.) +хан (к.). АШРАФЗЯН
 ӘШҮР (г.; дини: й. ис.) Гарәп телендәге мөхәррәм аеның унынчы көне—дини бәйрәм гашәрә (ун) сүзеннән ясалган исем. Гашура—гарәп булмаган мөселманнарда мөхәррәм аенын синонимы. Мөхәррәм аеның унынчы көнендә яки гомумән мөхәррәм аенда туган балаларга кушылган. Д. в.: Әшир. АШУР
ӘЮП (бор. яһ.-г.) Тәүбә итүче. Пәйгамбәр исеме. АЮП
ӘЮПХАН (бор. яһ.-г.-төр.-т.) Әюп (к.) + хан (к.). АЮПХАН
ӘҮВӘЛБАЙ (г.-төр.-т.; й. ис.) Әүвәл бай, ягъни гаиләдә беренче булып туган ир бала. Д. в.: Әвәлбай, Авалбай. АУВАЛБАЙ
ӘҮЗӘХ (г.) Бик ачык, аермачык. Д. в.: Аузак. АУЗАХ
ӘҮКАТ (г.) Аш, ризык. АУКАТ
ӘҮЛАД (г.) Балалар; нәселләр (күп.). АУЛАД
ӘҮЛИЯР (г.-ф.) Яхшы дус, иптәш. АУЛИЯР
ӘҮСАФ (г.) Сыйфатлар, билгеләр, үзлекләр (күп.). АУСАФ
ӘҮХӘДЕТДИН (г.) Диннең бердәнбере, күркәме. Д. в.: Әүхәт, Әүхәди, Әүхи. АУХАДЕТДИН
ӘҮХӘДИ (г.) Беренче, тәүге; бердәнбер. АУХАДИ
ӘҮХАТША (г.-ф.) Беренче, тәүге шаһ (к.). АУХАТША
Әҗе (бор. төр.-т.) Өлкән ир туган, абый. Татар һәм руслардагы Азеев, Азиев фамилияләре шушы исемнән ясалган. Исем компоненты. Адже
ӘҖЕБАЙ (төр.-т.) Әҗе (к.) + бай (к.). Казахлардагы төрдәше: Аҗибай. АДЖЕБАЙ
ӘҖЕБИ (төр.-т.) Әҗе (к.) + би. АДЖЕБИ
ӘҖЕГОЛ ~ ӘҖЕКОЛ (төр.-т.) Әҗе (к.) + кол (к.). АДЖИГУЛ ~ АДЖИКУЛ
ӘҖЕМ (г.) Гарәп телендәге гаҗем (аҗем~ әҗем) сүзе: 1. Гарәп түгел; 2. Фарсылар; 3. «Җимеш төше» мәгънәсенә ия. Тарихи фонетик варианты: Әҗем. АДЖИМ
Әҗме (г.) Бик матур, бик күркәм. Исем компоненты. Аджме
ӘҖМЕГОЛ (г.-төр.-т.) Әҗме (к.)+кол (к.). АДЖМЕГУЛ
ӘҖМЕМӨХӘММӘТ (г.) Әҗме (к.) + Мөхәммәт (к.). Д. в.: Әҗмәмәт, Әҗмәт, Әҗембәт. АДЖМЕМУХАММЕТ
ӘҖМЕСӘЛИМ (г.) Әҗме (к.) + Сәлим (к.). АДЖМЕСАЛИМ
ӘҖМЕХАН (г.-төр.-т.) Әҗме (к.) + хан (к.). АДЖМЕХАН
ӘҖМУЛЛА (г.) Аллаһының күркәмлеге. АДЖМУЛЛА
ӘҺЛЕБАЙ (г.-төр.-т.) Байлык иясе. Д. в.: Әлебай, Әлбай, Албай. АГЛЕБАЙ
ӘҺЛЕИСЛАМ (г.) Ислам әһелләре, мөселманнар (күп.). АГЛЕИСЛАМ
ӘҺЛЕТДИН (г.) Дин әһелләре (күп.). АГЛЕТДИН
ӘҺЛИ (г.) 1. Өйдәге, өйнеке; туган илнеке; халыкныкы, милләтнеке. 2. Ия, хуҗа. Әһлия исеменең «күнекмә алган, өйрәнгән» мәгънәсе дә бар. Исем компоненты. АГЛИ
ӘҺНАС (г.) Почык борын, курнос. АХНАС
ӘҺРАМ (г.) Пирамидалар (күп.). Д. в.: Әхрам, Ахрам. АХРАМ
ӘҺЛИУЛЛА (г.) Аллаһ әһеле, Аллаһ бәндәсе. Д. в.: Әһлулла, Әглиулла. АГЛИУЛЛА