ЯЗМАЛАР
-
Диалект – тел бизәге
Теле ачылганда сабый нинди сөйләмне ишетсә, шуны үзләштерә. Билгеле бер диалектта сөйләшүче гаиләдә туып үскән бала сөйләмендә дә шул диалект үзенчәлекләре чагылыш табачак. Күренекле тел галиме Флёра Сафиуллина язганча, бала бу телне бердәнбер норма итеп кабул итә. Бер гаиләдә әти-әни ике диалект вәкиле булган очракта, бала сөйләмендә ике диалектка да хас үзенчәлекләрне күзәтергә мөмкин.
-
Әстерханда Тукай рухы
Мәшһүр шагыйребез Габдулла Тукай исемен йөрткән мәктәпләр бик күп. Әмма читкә чыккан саен аның исеменең кадере тагын да ныграк артадыр кебек. Әстерхан шәһәрендәге Тукай һәйкәле янәшәсендә дә бөек шагыйрьнең исемен йөрткән 74 нче мәктәп урнашкан.
-
Тәрбияне кайчан башларга?
Чыннан да, балага тәрбияне кайчан бирә башларга соң? Без совет педагогик системасында Ян Амос Коменский, Сухомлинский, Макаренко һ.б. тәгълиматлары белән якын таныш. Шуңа күрә: «Тугач та!» – диярбез. Юк шул. Тугач та, карында вакытта да түгел.
-
Җәлил укулары
Быел татар дөньясы каһарман-шагыйрь Муса Җәлилнең тууына 120 ел тулуны зурлап билгеләп үтте. VIII Халыкара «Җәлил укулары» әдәби бәйгесе – шагыйрьнең иҗади мирасын дөньякүләм дәрәҗәдә саклауда, популярлаштыруда башкарылган иң саллы проектларның берсе.
-
Тукай фатихасы белән
Галимҗан ГЫЙЛЬМАНОВ, язучы, әдәби тәнкыйтьче, Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе
-
Мин сиңа үпкәләдем!
Үпкәләү – бала гамәле, зурларга килешми дип үстерделәр безне. Олы башың белән үпкәләп йөрсәң, «бала-чага» дип тамга сылап куюлары да ихтимал. Әле балаңа үпкә җәзасы да билгеләсәңме! Эшне зурга җибәрми генә, дөрес итеп үпкәләргә өйрәник.
-
Хәрәкәт кирәк
Спорт сәламәтлекме? Кайсы очракта файда китерәм дип зыян салырга мөмкин? Физик активлыкның төрләрен аерырга һәм тормышыбызга дөрес итеп кертергә өйрәник.
-
Тәрбияче булу - зур вазифа
«Туган телдә тәрбияләү һәм укыту төркеме тәрбиячесе – 2026» бәйгесенең дә йомгаклары ясалды.
-
Остазлык үрнәкләре
«Иң яхшы татар теле һәм әдәбияты укытучысы – 2026» бәйгесенең Татарстан Республикасы укытучылары арасында барган өлешенә йомгак ясалды. Казанның «Әкият» мәдәни үзәгендә узган тантаналы чарада республиканың иң оста, иң талантлы мөгаллимнәре үзләренең лаеклы бәяләрен алдылар.
-
Киләчәккә юл салучылар
Казанда «Татарстанның ел укытучысы – 2026» Бөтенроссия бәйгесенең республика этабына йомгак ясалды. Быел конкурс баскычлары аша 1,8 меңнән артык педагог узган, шуларның 41е төбәк этабында иң яхшы укытучы исеме өчен көч сынашкан. Быелгы бәйгенең үзенчәлеге дә бар. «Ел остасы-–2026» номинациясен булдырып, урта һөнәри белем өлкәсендә үз һөнәрен намус белән башкаручы оста мөгаллимнәрне ачыклаганнар. Гомумән, әлеге конкурс укытучының һөнәри осталыгын, иҗади потенциалын һәм заманча белем бирү таләпләренә җавап бирү сәләтен комплекслы бәяләү мәйданы булып тора.
-
Киберһөҗүм
Фишинг, дипфейк, нейроннар челтәре – бу сүзләр ясалма интеллект дөньясыннан. Моннан 15–20 ел элек алар безне аптырашта калдырса, хәзер төрле өлкәдә отышлы гына кулланырга да өйрәнделәр. Ясалма акыл ияләре бүген күпчелек кешенең өендә яши. «Алисә» тавыш ярдәмчесе – шуларның берсе. Заман шаукымын олысы-кечесе тырышып үзләштергән мәлдә, баланы ясалма акылдан якларга да өйрәник.
-
Тыелган тема – порнофильм
Бала тәрбияләгәндә тыелган темаларны читләтеп үтәргә, кичектерергә тырышабыз. Әмма, аңа карап, алар юкка чыкмый, киресенчә. Мисал өчен, бүген порнография күренешләре белән кызыксынучы балаларның исәбеннән бигрәк, яше кими. Тыелган җимеш нигә кызыктыра? Сорауга җавапны белгечләр белән эзләдек.
-
Методик үсеш – югары осталык күрсәткече
Роза ШӘЯХМӘТОВА, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыгының өстәмә һөнәри белем бирүне үстерү бүлеге башлыгы, педагогика фәннәре кандидаты, доцент, Татарстанның атказанган укытучысы
-
Кызлар-малайлар теле
Еш кына әти-әниләрдән малайлар, кызларга караганда, соңрак сөйләшә башлый дигән фикер ишетергә туры килә. Бу чыннан да шулаймы? Әйдәгез, ачыклыйк.
-
Алимент – бала хакы
Аерылышу – бер тормыш этабының ахыры булса, икенчесенең башлануы ул. Яр буенда балалар калганда көн кебек ачык мәсьәләләр дә гаугалы суд процессына әйләнергә мөмкин. Тәҗел темаларның берсе – алиментлар турында сөйләшик
ТӘКЪДИМ ИТӘБЕЗ
