ЯЗМАЛАР
-
Сугыш чоры балалары
Бөек Җиңү көнендә без үткәнгә борылып карарга гадәтләнгәнбез. Җиңү шатлыгын татыганчыга кадәр никадәр күз яшьләрен түгәргә, якыннарыбызны югалтырга туры килгән. Ватан азатлыгы өчен көрәшкә киткәндә бишектә генә калган балалар язмышы турында да уйланам мин. Аларны бигрәк тә Харис Харис, Рәдиф Гаташ, Фаот Галимуллин, Гәрәй Рәхим кебек әдипләр бик оста тасвирлыйлар. Чөнки алар 1941 елда дөньяга аваз салганнар, «Без –41 нче ел балалары», дип күп тапкырлар сөйләгәннәре бар. Алар төрле төбәкләрдә туып үссәләр дә, язмышлары бер – бала чакта әти дип әйтә алмаганнар, әле күпмесе Бөек Җиңү көннәрен әтисез, ярым ятим бала булып бәйрәм иткән. Ил язмышы белән кешеләрнеке бергә үрелеп бара шул. Сугыш ачысы һәм Җиңү шатлыгы мәңге онытылмаслык.
-
Тукай нуры сүнми – сүрелми
Апрель аенда Яшел Үзән шәһәренең 16 нчы мәктәбендә V Төбәкара Равил Сәйфетдинов укулары узды.
-
Рафис Закиров: «Гарәп телен белү – заман таләбе»
Соңгы елларда Россия Мәгариф министрлыгы тарафыннан мәктәпләрдә гарәп телен икенче чит тел буларак кертү юнәлешендә эш башланды. Инде алдагы биш елга «юл картасы» да төзелгән. Дистә еллар дәвамында аерым мәктәпләрдә гарәп телен укыту, олимпиадалар үткәрү, дәреслекләр эшләү тәҗрибәсен исәпкә алып, эш төркеменә Татарстаннан да вәкилләр кертелде. Алар – Россия ислам институты проректоры Рафис Закиров, КФУдан Наилә Минһаҗева. Әңгәмәбез дә нәкъ менә шул өлкәне колачлар.
-
Җенси тәрбия: ачыктан-ачык сөйләшү
Бала тәрбияләгәндә бар да мөһим. Шул исәптән җенси тәрбия турында ачыктан-ачык сөйләшү дә. Тыелган тема артында ниләр ята? Бергәләп ачыклыйк.
-
Абдулла Сайганов: шәхес, мөгаллим, галим
Фоат ГАЛИМУЛЛИН, әдәбият галиме, КФУ профессоры, филология фәннәре докторы
-
Каюм Насыйри рецептлары
IX Бөтенроссия «Ак калфак» укучы егетләр һәм кызлар бәйгесе финалистлары Каюм Насыйриның рецептлар китабыннан үзләренә ошаган тәгамны әзерләде. Осталык дәресләре видеолары белән сезнең белән дә уртаклашабыз.
-
«Тукайга ышыкланып йөрү килешмәс»
Олуг әдибебез Габдулла Тукай гаилә корып яшәргә өлгерми кала. Турыдан-туры дәвамчылары да юк. Әмма мулла нәселеннән чыккан шагыйрьнең туганнары булган бит. Бүген журнал укучыларын Тукайның кардәше, Казанның 64 нче мәктәбе директоры, педагог Айнур Нуриев нәселе белән таныштырабыз. Сүзне үзенә бирик.
-
Татар Дамиры
Татарстаннан читтә яшәп тә татарлыгын югалтмыйча, аны тормыш рәвешенә әвелдергән, җаны-тәне белән милләтпәрвәр булган шәхесләр сокландыру уята. Свердлау өлкәсенең шаулап аккан Уфа елгасы буенда урнашкан Манчаж Тамак авылында яшәеш бәхетен тапкан татар теле һәм әдәбияты укытучысы, бик күп Россия, Татарстан мәгарифе бүләкләренә ия Дамир Каюмов һәм аның ишле, тату гаиләсе белән сезне дә якыннанрак таныштырырга ниятләдек.
-
Интернеттан ничек якларга?
Хәзерге буын балаларының тормышында төрле цифрлы җайланмалар һәм Интернет челтәре инде тумыштан кертелеп барыла. Дәүләт дәрәҗәсендә төрле хокукый карарлар, ата-аналарның тәрбияви үзаңнары бердәйлегендә балаларны Интернеттагы зарарлы мәгълүматтан саклау чараларын күрергә була һәм кирәк тә.
-
Башкала татарча сөйләшә
Мәскәүдәге Советлар Союзы Герое, шагыйрь Муса Җәлил исемендәге 1186 нчы этномәдәни татар компонентлы белем бирү мәктәбе – Россия башкаласында татар телен өйрәнергә мөмкин булган бердәнбер белем йорты. Туган телебезне саклап калу һәм үстерүдә әлеге мәктәптә 10 елдан артык эшләп килгән КФУның Каюм Насыйри институты мәгариф-мәдәни үзәге дә зур өлеш кертә. Биредә түләүсез курслар, мәдәни чаралар, татар җәмәгатьчелеге һәм яшьләре белән очрашулар үткәрелә. Татарстанның Мәскәүдәге Тулы вәкаләтле вәкиллеге, башкаладагы татар милли-мәдәни автономиясе белән дә актив эшчәнлек алып барыла.
-
Габдулла Тукай турында кызыклы 10 факт
Апрель бөек Тукаебыз язмышында аерым урын биләп тора. 26 апрельдә дөньяга аваз сала, төрле шәһәрләргә сәяхәтләре дә нигездә әлеге айда уза. Бакыйлыкка да шагыйрь апрельдә күчә...
-
Тукай – үз-үзебезне аңлау ысулы
Татар халкының рухи тарихында һәр чорның үзгә, кабатланмас рухи «баганалары» була. Чорлар узган саен, алар белән ара ерагаймый, киресенчә, якыная гына. Һәр яңа дәвердә яңадан ачыла баручы шәхесләрнең берсе – Габдулла Тукай. Ул – татар әдәбиятының гына түгел, милләтнең тарихи хәтере, мәдәни коды, милли үзаңы формалашуында хәлиткеч урын тоткан рухи күренеш. Шуңа күрә аның исеменә бәйле һәр зур фәнни җыен ул гадәти юбилей чарасына гына кайтып калмый, ә милләтнең үзе турында уйлануы, үзенең үткәне, бүгенгесе һәм киләчәге белән сөйләшүенә дә әверелә.
-
Диалект – тел бизәге
Теле ачылганда сабый нинди сөйләмне ишетсә, шуны үзләштерә. Билгеле бер диалектта сөйләшүче гаиләдә туып үскән бала сөйләмендә дә шул диалект үзенчәлекләре чагылыш табачак. Күренекле тел галиме Флёра Сафиуллина язганча, бала бу телне бердәнбер норма итеп кабул итә. Бер гаиләдә әти-әни ике диалект вәкиле булган очракта, бала сөйләмендә ике диалектка да хас үзенчәлекләрне күзәтергә мөмкин.
-
Әстерханда Тукай рухы
Мәшһүр шагыйребез Габдулла Тукай исемен йөрткән мәктәпләр бик күп. Әмма читкә чыккан саен аның исеменең кадере тагын да ныграк артадыр кебек. Әстерхан шәһәрендәге Тукай һәйкәле янәшәсендә дә бөек шагыйрьнең исемен йөрткән 74 нче мәктәп урнашкан.
-
Тәрбияне кайчан башларга?
Чыннан да, балага тәрбияне кайчан бирә башларга соң? Без совет педагогик системасында Ян Амос Коменский, Сухомлинский, Макаренко һ.б. тәгълиматлары белән якын таныш. Шуңа күрә: «Тугач та!» – диярбез. Юк шул. Тугач та, карында вакытта да түгел.
ТӘКЪДИМ ИТӘБЕЗ
