ЯЗМАЛАР
-
Казанда II республика методистлар форумы узды
30 – 31 мартта Казанда «Методик эшне үстерүдә алгарыш проектлар технологияләре» темасына II республика методистлар форумы узды. Бу чара 1958 –1976 елларда ТАССР мәгариф министры вазифасын башкарган академик Мирза Исмәгыйль улы Мәхмүтовның 100 еллык юбилеена багышлана. Ул күпкырлы шәхес: хәрби разветкада хезмәт иткән булуына карамастан, тыныч тормышта, мәктәпләргә проблемалы укытуга нигез салган танылган педагог- җитәкче, филология фәннәре кандидаты, педагогика фәннәре докторы буларак фәндә үз эзен калдырган галим. ТР мәгариф һәм фән министры Илсур Һадиуллин форумда ясаган чыгышында Мирза Мәхмүтовны галим, җитәкче һәм гаҗәеп үзенчәлекле кеше буларак тасвирлады. Аның истәлегенә чаралар ел дәвамында барачагын билгеләп үтте. Мирза Мәхмүтовның хәләл җефете, педагогика фәннәре кандидаты Диләрә Шакирова һәм галимнең элеккеге аспирантлары истәлекләр белән уртаклашты.
-
Рульдә – балалар
Җәйге ялын шәһәр яки авыл җирлегендә уздыручы балаларның һәркайсына даими рәвештә иминлек кагыйдәләрен кабатлап тору, олыларның аларны үтәүдә үрнәк күрсәтүе зарур.
-
Милли кадрлар әзерләүдә өч терәк
Башкортстан Республикасында татар теле мөгаллимнәре турында сүз йөрткәндә, кадрлар әзерләү мәсьәләсенә аерым тукталасы килә. Мифтахетдин Акмулла исемендәге Башкорт дәүләт педагогия университетының татар теле һәм әдәбияты кафедрасы, Уфа фән һәм технологияләр университетының Уфадагы һәм Эстәрлетамактагы татар кафедралары – ныклы таяну нокталары. Милләтнең киләчәген тәрбиялиячәк асыл мөгаллимнәрнең гыйлем кыйбласы булган әлеге өч үзәк белән якыннан танышыйк.
-
Диалект – тел бизәге
Теле ачылганда сабый нинди сөйләмне ишетсә, шуны үзләштерә. Билгеле бер диалектта сөйләшүче гаиләдә туып үскән бала сөйләмендә дә шул диалект үзенчәлекләре чагылыш табачак. Күренекле тел галиме Флёра Сафиуллина язганча, бала бу телне бердәнбер норма итеп кабул итә. Бер гаиләдә әти-әни ике диалект вәкиле булган очракта, бала сөйләмендә ике диалектка да хас үзенчәлекләрне күзәтергә мөмкин.
-
Ах син, мошенник!
Башыңдагы кыйбатлы бүрекне урамда көпә-көндез салдырып китүчеләр чоры турындагы истәлекләрне ишеткәнегез бардыр. Бүрек кыйссасы бүгенге заман талау ысуллары янында бер мәзәк кебек кенә. Кырыгалдарларның кулы озын хәзер: чит илдән торып та ыштансыз калдыра алалар. Мошенникларның яңа ысуллары, алардан саклану чаралары турында искәртеп тору артык булмас.
-
Фатих Кәрими турында 10 кызыклы факт
XX гасыр башында татар зыялыларының күренекле вәкиле Фатих Кәрими – әдәбият, журналистика һәм татар иҗтимагый фикере үсешенә зур йогынты ясаган мәгърифәтче, галим. Педагог, тәрҗемәче, мөхәррир һәм язучы буларак татар тарихында тирән эз калдырган гыйлемле, кызыклы шәхес. Европа дәрәҗәсендә белем алган, татар милләтенең якты киләчәге өчен тырышкан әдипнең гомер азагы гына үкенечле.
-
Балалар һәм вируслар
Бала авырып китсә, уйлап та тормыйча, чиргә ОРВИ яки ОРЗ дип тамга сугабыз. Ә бит бу медицина терминнары арасында мөһим аерма бар. Дәвалау ысуллары да төрле. Мәсьәләгә Республика балалар клиник хастахнәсене табиб-педиатры Ольга ВАХЛАМОВА ачыклык кертә.
-
Приют – вакытлы куыш
Приют – социаль яктан авыр хәлдә калган гаиләләрдә тәрбияләнүче 3 яшьтән 18 яшькә кадәр балаларның вакытлыча сыену урыны. Приютларның эш үзенчәлекләре, дәүләт кочагындагы балалар язмышлары турында бу язма.
-
Исемең кемнәр куйган, Рәйхан?
Сәхнә яшь, чибәрләрне үз итә. Бу исбатланган хөкем дияр идем. Сәнгать шатлыгы, яшәү дәрте бирүдән тыш, яшь артист телнең аһәңен дә дөрес җиткерүче булса, икеләтә куанычлы. Театр сәхнәсендә җырлы образлары һәм тел тәмен тоеп сөйләве белән Рәйхан Габдуллина күпләрнең күз уңындадыр. Театр актёрлары династиясен лаеклы дәвам итүе ягыннан да аерылып тора әле ул. Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында инде бишенче сезонын иҗат итүче өметле, талантлы артист «Нәселем силсиләсе»ндә үзенең данлыклы әби-бабасы һәм әти-әнисе, гаилә кыйммәтләре хакында бәян итә.
-
Ханнановлар гаиләсе: «Кем ошады, шуны ияртеп кайттым түгел!»
Гаилә төшенчәсен һәр кеше үзенчә аңлый. Бер казанга ике тәкә башы сыямы, юкмы? Халык мәкале «сыймый» ди. Ир белән хатын – игезәк җан, дип тә әйтәләр. Бер үк һөнәргә тугры булган ир белән хатын гаиләсендә дә шулай микән? Бүген сезне укытучылар тандемы, укытучылар гаиләсе белән якыннанрак таныштырырга ниятләдек.
-
Акыл батлы – шахмат
Шахмат хисләргә түгел, иң элек акыл һәм мантыйкка нигезләнеп фикер йөртергә өйрәтә. Бу уен серләренә төшенгән бала киләчәктә тормыш мәсьәләләрен җиңел хәл итәчәк, ди белгечләр. Сәхифәбез үзәгендә акыллы уен ‒ шахмат.
-
Балам хөрмәт итми...
Нурулла хәзрәт ЗИННӘТУЛЛИН, «Туган авылым» мәчете имамы
-
Һәр адым - тормыш мәктәбе (Фоат Галимуллинның 85 яшьлек юбилее уңаеннан)
Татар әдәбияты һәм фән тарихында аерым бер чорны, фикерләү культурасын, рухи юнәлешне, бәяләү системасын билгели торган шәхесләр бар. Мондый шәхесләрнең хезмәте вакыт узу белән онытылмый, киресенчә, яңа буын өчен ориентирга әверелә. Шундый исемнәр рәтендә күренекле галим, әдәбият тәнкыйтьчесе, педагог, җәмәгать эшлеклесе Фоат Галимулла улы Галимуллин аерым урын тота. Аның язмышында очраклы борылышлар юк: һәр адым – тормыш мәктәбе, һәр сынау – шәхес буларак өлгерү баскычы.
-
Җир ничек яралган?
Татар милләтенең фольклоры гаҗәеп дәрәҗәдә бай. Безнең ата-бабаларыбыздан килгән халык авыз иҗаты күзгә күренмәс җеп сыман буыннарны берләштереп тора. Фольклор – көндәлек тормышта барлыкка килгән сорауларга җавап та ул, тәрбияче дә, шул ук вакытта күңел ачу чарасы да. Җырлар, бәетләр, дастаннар, әкиятләр Болгар, Сарай, Казан аһәңнәрен саклый. Халык аваз иҗаты белән таныш булган бала үз халкының тарихын, телен һәм мәдәниятен дә бик яхшы дәрәҗәдә үзләштергән була. Шул сәбәпле, фольклор хәзерге тиз үзгәрүчән, тотрыксыз чорда да бала тәрбиясендә мөһим роль уйный. Яшерен-батырын түгел, бүгенге мәктәп һәм укыту программасы милли җирлектән шактый ук аерыла башлады. Шушы бушлыкны тутыру максатыннан инсаннарга этнография, фольклор буенча мәгълүмат бирү зарур. Кече яшьтәге, хәтта өлкән сыйныфларда укучыларны да фикерләргә, хыялланырга, иҗадилыкка җәлеп итәргә кирәк. «Бичура төенчеге» дип аталган яңа сәхифәдә без укучыларыбызны халкыбызның авыз иҗаты үрнәкләре белән таныштырып барачакбыз.
-
Җәлил безне бер мәйданга җыя
Быел каһарман-шагыйрь, Советлар Союзы Герое, Ленин премиясе лауреаты Муса Җәлилнең 120 еллыгы билгеләп үтелә. Бу уңайдан Казанда төрледән-төрле чаралар оештырылып килә. Шагыйрьнең юбилее һәм аның 10 көрәштәше – яшерен оешма – Кормаш-Җәлил төркеменең истәлеген мәңгеләштерүгә багышланган түгәрәк өстәлләр, фестивальләр, иҗади кичәләр уза. Шулар арасында фәнни конференцияләр оештырылуы да игътибарга лаек.
Ишетми калмагыз
-
Күңелләргә матурлык өләшүче галим. КФУда Фоат Галимуллинның юбилеен билгеләп уздылар
-
Коллегабызга мактаулы исем тапшырылды
-
«Ел укытучысы - 2026» Бөтенроссия конкурсының төбәк этабы уңышлы узды. Фоторепортаж
-
«Ел укытучысы – 2026»: Бердәм команда уңышы
-
КФУда галимә Әлфия Юсупованың гомер бәйрәмен билгеләп уздылар
ТӘКЪДИМ ИТӘБЕЗ
